Pirsa we û bersîva me – 82

Pirsa we û bersîva me – 82

Xwendevanên delal, wek hûn dibînin malpera me beşa xwe a bi sernavê ”Pirsa we û bersîva me” bi serketî bi rê va dibe. Rêvebira wê beşê nivîskara malpera me Nura Şane ye. Hemû pirsên ku redaksyonê ra têne şandin, em ji Nura delal ra dişînin û ew bi alîkarîya redaksyona malpera me bersîva pirsên we bide.

Vê carê Nura Şane alîkarî ji redaksyona malpera me xwest û em bersîva pirsa Delîla Sîpanî didin. Ji ber ku bersîva me zêdeyî 10 rûpelan e, em beşeke wê vê heftêyê çap dikin, beşa din emê heftêya tê çap bikin.

 

Pirsa Delîla Sîpanî û bersîva redaksyona malperê -1

 

Pirs: -Me bihîstîye ku çapemenîya Sovyetî di salên 1958-1979an da derheqa tevgera kurdên Başûrê Kurdistanê ya bi serokatîya Mustefa Barzanî da gelek nivîs çap kirine. Gelo çavkanî û wergera wan nivîsan a bi zimanê kurdî hene?

 

Bersîv:Me bersîva pirsa we di pirtûka profêsor Ezîzê Zîyo Bedirxan da dît, ku sala 2013an bona 110 salîya bûyîna Rêberê kurd Mustefa Barzanî bi zimanê rûsî çap bûye. Em wê beşê ji rûsî werdigerînin kurdî û raberî we dikin, bi hêvîya ku me bersîveke têr û tije da pirsa we.

 

Navnîşa gotarên çapemenîya Sovyetî di salên 1958-1979an da derheqa tevgera kurdên Başûrê Kurdistanê ya bi serokatîya Mustefa Barzanî.

 

Qadrî can // Almanaka Rohilatê. – Moskva, 1958.

Li Komara Îraqê // Îzvestîya. – 27.09.58.

Biratîya ereban û kurdan // Pravda. – 12.10.58.

Beyannameya TASSê // Zarya Vostoka.- 12.04.59.

Dijminên Îraqê wê nikaribin gelê Îraqê bidine tirsandin // Pravda.- 14.04.59.

Ewledên gelê Îraqê vegerîyane welêt // Pravda.- 18.04.59.

Gelê Îraqê pêşwazî li lawên xwe dike // Îzvêstîya.- 18.04.59.

Nameya kurdên Îraqê ku vegerîyane welêt bo merivên Sovyetî // Pravda. – 19.04.59.

Li ser riya pêşketina gulvedanê // Pravda.- 06.05.59.

Li çyayên Kurdistanê // Sovremenniy Vostok.- 01.01.60.

Gelê Sovyetî sîyaseta aştîyê û dostanîyê bi hemû gelên cihanê ra derbaz dike // Pravda.- 18.04.60.

Birêz Nîkîta Xrûşçovê qedirbilind ra, sêkrêtarê sereke yê Partîya Komûnîstîyê ya Yekîtîya Sovyet // Pravda.- 19.05.61.

Demçênko P. Xurme, neft û sîyaset // Za rubejom.- №34, 25.08.62.

Berxwederxistinên çapemenîya Roavayê derheqa helwesta kurdên Îraqê da // Pravda.- 15.11.62.

Pirsa kurdan bi aşîtî çareser bikin! // Problemi ira i sosialîzma.- №7, 1962.

Rewşa li Îraqê // Îzvestîya.- 17.02.63.

Beyannameya Komîtêya Navbendî ya Partîya Komûnîstîyê ya Yekîtîya Sovyet // Pravda.- 18.02.63.

Cihan ji bo zordestîyên bi xwîn li Îraqê zendegirtî maye // Pravda.- 19.02.63.

Gelên cihanê têrora bi xwînrêtinê li Îraqê şermezar dikin // Îzvestîya.- 19.02.63.

Derbeya dewletê ya li Îraqê ji kê ra dest dide? // Vecherniy Tbîlîsî.

Li Îraqê çi diqewime // Zarya Vostoka.- 21.02.63.

Dersên ku gerekê neyêne jibîrkirinê // Pravda.- 27.02.63.

Rewşa li Îraqê // Îzvestîya.- 22.02.63.

Şevereşên li Îraqê // Veçernîy Tbîlîsî.- 26.02.63.

Partîya bi mêlgirtina tevaya ereban ”BEES” // Veçernîy Tbîlîsî.- 29.04.63.

Kurdên Îraqê bo mafê xwe şer dikin // Pravda.- 06.05.63.

Rewşa li bakurê Îraqê // Zarya Vostoka.- 16.05.63.

Gelo hêvî heye // Za rubejom.- №20, 18.05.63.

Li Kurdistana Îraqê // Za rubejom.- №21, 25.05.63.

Beyannameya ”Komîtêya parastina mafê gelê kurd” // Zarya Vostoka. – 12.06.63.

Rewş li Bakurê Îraqê // Pravda. – 11.06.63.

Mafê kurdan yê heq // Îzvêstîya. – 12.06.63.

Artêşa Îraqê dest bi emelên şêr dijî kurdan kirîye // Bakînskîy raboçîy. – 13.06.63.

100 hezar dînar bona serê Barzanî // Îzvêstîya. – 13.06.63.

Rewş li bakurê Îraqê // Bakînskîy raboçîy. – 14.06.63.

Êrîşên leşkerên desthilatê // Îzvêstîya. – 14.06.63.

Şerê li Kurdistanê carek din destpê dibe // Za rubejom. – №24, 15.06.63.

Emelên şêr li Kurdistana Îraqê // Pravda. – 16.06.63.

Gunehkarîyên di hindava kurdan da bidine sekinandin! Beyannameya TASSê // Îzvêstîya. – 16.06.63.

Emelên şêr li Kurdistanê // Îzvêstîya. – 17.06.63.

Serketinên şervanên kurd // Pravda. – 20.06.63.

Gunehkarîyên li Îraqê bidine sekinandin! // Pravda. – 20.06.63.

Sîyaseta têrorê // Îzvêstîya. – 20.06.63.

Ser bûyerên li Îraqê  Pravda. – 21.06.63.

Derheqa rewşa li Îraqê  Vîşka. – 21.06.63.

Seredan li Kurdistana Îraqê // Za rûbêjom. – №25, 22.06.63.

Alava şêr li ser Kurdistanê // Nedelya. – №25, 16-25.06.63.

Gelê kurd wê bi serkeve // Pravda. – 23.06.63.

Kurdistan ber xwe dide // Îzvêstîya. – 25.06.63.

Emelên leşkerî li Îraqê // Pravda. – 26.06.63.

Gelî milet, li rastîyê guhdarî bikin. Xeberdana Temîne Selam Adilê (Îraq) li kongreya jinan ya hemcihanî 25ê hezîranê sala 1963an. // Îzvêstîya. – 27.06.63.

Hovîtîyan bidine sekinandinê // Pravda. – 29.06.63.

Armanca me: otonomîya Kurdistanê // Za rûbêjom. – №26, 29.06.63.

Kurdên Îraqê têkoşîna bo mafên xwe dikin. // Azîya i Afrîka segodnya. – №7, 01.07.63.

Şermezarî bo zordestên Îraqê // Pravda. – 01.07.63.

Şer li çiyan // Komsomolskaya pravda. – 02.07.63.

Şerê giran li Kurdistana Îraqê // Îzvêstîya. – 03.07.63.

Zordestîyan di hindava kurdan da bidine sekinandinê // Îzvêstîya. – 04.07.63.

Şerê neheq di hindava kurdan da bidine sekinandin. // Pravda. – 04.07.63.

Emelên şêr li Îraqê // Zarya Vostoka. – 04.07.63.

Têkoşîn li Kurdistanê // Zarya Vostoka, – 04.07.63.

Kurd şerê xwe berdewam dikin // Komsomolskaya pravda. – 04.07.63.

Kurd ber xwe didin // Krasnaya zvezda. – 05.07.63.

Lihevkirina gunehkar // Îzvêstîya. – 05.07.63.

Dijderketina têrora li Îraqê // Pravda. – 05.07.63.

Gunehkarîyên dijî kurdan // Za rûbêjom. – №27, 06.07.63.

Dijî sîyaseta gelkujîyê // Pravda. – 06.07.63.

Çeka kokbirkirinê gerekê tunebe // Pravda. – 06.07.63.

Qirkirina kurdan bidine sekinandin // Îzvêstîya.- 06.07.63.

Kurd wê bi ser kevin // Krasnaya zvezda. – 07.07.63.

Destê qetilkaran di ber da bigirin // Pravda. – 08.08.63.

Dawîya tevbûna ji der va di nava bûyerên li bakurê Îraqê bînin // Pravda. – 10.07.63.

Ji bo piştgirîkirina kurdên Îraqê // Zarya Vostoka. – 10.07.63.

Leşkerên Îraqê naxwezin şer bikin // Zarya Vostoka. – 11.07.63.

Lihevkirina bi xeter // Pravda. – 11.06.63.

Pêşî li tevbûna ji der bigirin // Pravda. – 11.07.63.

Şerê qirêj dijî kurdan // Novoe vremya. – №28, 12.07.63.

Bednextîya kurdan pirsgirêka navnetewî ye // Zarya Vostoka. – 12.07.63.

Neft û xwîn // Krasnaya zvezda. – 12.07.63.

Pêşî li zordestîyan di hindava kurdan da bigirin // Îzvêstîya. – 12.07.63.

Şerletanîya nedîtî // Za rûbêjom. №28, 12.07.63.

Nehêlin kurd bêne zêrandinê! Gunehkarî berdewam e // Îzvêstîya. – 13.07.63.

Daxweza kurdan heq e // Îzvêstîya. – 14.07.63.

Behsên derheqa serketinan da ne rast in // Pravda. – 15.07.63.

Dîroka tevgerê // Komsomolskaya pravda. – 16.07.63.

Kê piştgirîya Beesîyan dike? // Komsomolskaya pravda. – 17.07.63.

Kurd têkoşîna xwe berdewam dikin // Zarya Vostoka. – 19.07.63.

Şerê neheq dijî kurdan bidine sekinandin. Beyannameya Komîtêya Sovyetî ya ya piştgirîkirina welatên Asîyayê û Afrîkayê // Pravda. – 22.07.63.

Hêzên Tirkîyê yên Leşkerî-Hewayî di şerê dijî kurdan da // Pravda. – 27.07.63.

Derewa mezin ya Bexdayê // Za rûbêjom. – №30, 27.07.63.

Xwînrêtina li Îraqê bidine sekinandin // Pravda. – 30.07.63.

Xwendkarên Îraqê şikyat dikin // Pravda. – 28.07.63.

Kurdên du cihanan // Zarya Vostoka. – 31.07.63.

Kurdistana di nav şêr da // Za rûbêjom. – № 31, 03.08.63.

Lihevkirina şermezarkirinê // Pravda. – 03.08.63.

Daxweza kurdan bo azadîyê naşikê // Pravda. – 05.08.63.

Felsefe û sîyaseta Beesîyan // Îzvêstîya. – 08.08.63.

Hovîtîyan bidine sekinandin! Li Kongerya xwendkarên kurd li Myunşênê // Komsomolskaya pravda. – 10.08.63.

Zêrandina gelê Îraqê bisekinîn // Trud. -09.08.63.

Rûpelên bi xwînê hatine nivîsar // Za rûbêjom. -№ 32, 10.08.63.

Kurd şerê bo azadîyê dikin // Pravda. – 11.08.63.

Beyannameya nûnerê kurdan // Pravda. – 11.08.63.

Şerê dijî kurdan tê firehkirinê // Komsomolskaya pravda. – 13.08.63.

Yên rengkesk har bûne. Qetilên bi xwîn yên Beesîyan li Îraqê // Komsomolskaya pravda. – 15.08.63.

Şerê bo gêdûka Qulî-axa // Komsomolskaya pravda. – 17.08.63.

Otonomîyê bidine Kurdistanê // Pravda. – 18.08.63.

Kurdistan di şêr da ne // Pravda. – 22.08.63.

Têkoşîn berdewam e // Îzvêstîya. – 20.08.63.

Rewşa li Kurdistanê // Zarya Vostoka. -20.08.63.

Welatparêz tevdigerin // Pravda. -23.08.63.

Hevraxeberdanên Qahîreyê û sîyaseta ”Bees”ê // Pravda. -30.08.63.

Partîya ”Bees” berê xwe daye kîderê – Za rûbêjom. – № 35, 31.08.63.

Jîyana kurdên Îraqê ji xeterê xilaz bikin // Krasnaya zvezda. – 06.09.63.

Kurdan biparêzin! // Komsomolskaya pravda. – 07.09.63.

Kurd şerê xwe berdewam dikin // Pravda. – 17.09.63.

Ji bo parastina mafên gelê kurd // Zarya Vostoka. – 17.09.63.

Bûmêranga Bexdayê // Lîtêratûrnaya gazeta. – 19.09.63.

Kurd derba xeder li dijmin dixin // Za rûbêjom. – № 38. 21.09.63.

Rastî wê her bi ser bikeve. Îzzedîn Mustefa Resûl // Azîya i Afrîka segodnya. – №10, 1963.

Beesîyên Îraqê lez dikevin… // Pravda. – 08.10.63.

Leşkerên Sîbîrê li Kurdistana Îraqê // Zarya Vostoka. – 22.10.63.

Çekên Îngilîs û Amêrîkayê dijî kurdan // Zarya Vostoka. – 30.10.63.

Rewş li Îraqa Bakur // Komsomolskaya pravda. -12.10.63.

Dawîya dawî li xwe mukur hatin // Îzvêstîya. – 22.10.63.

Dahatûyên Nûrî Seîd // Pravda. – 26.10.63.

Rewş li Kurdistana Îraqê // Zarya Vostoka. – 02.10.63.

Demên dijwar li Sûrîyê // Pravda. – 03.10.63.

Perçebûn di nava “BEES” da. Pravda. – 15.11.63.

Li Bexdayê çi qewimî // Îzvêstîya. – 15.11.63.

Fyûrêrê ”Berdevkên kesk” // Lîtêratûrnaya gazeta. – 19.11.63.

Beyannameya Partîya Dêmokrat a Kurdistanê // Zarya Vostoka. – 22.11.63.

Daxweza heq ya kurdên Îraqê // Pravda. – 25.11.63.

Banga ber bi kurdan // Komsomolskaya pravda. – 30.11.63.

Hinek ser wê bawerîyê ne, ku guhartin wê nebin… // Pravda. – 02.12.63.

Îqama sîyasî dane pîlotê Îraqê // Zarya Vostoka. – 01.12.63.

Leşker têne derxistinê // Pravda.- 02.12.63.

Sûrîyê leşkerên xwe derxist // Komsomolskaya pravda. – 26.12.63.

Têkoşîna kurdan berdewam e // Pravda. – 17.12.63.

Kurd şerê xwe berdewam dikin // Zarya Vostoka. – 31.12.63.

Margeret ji Kurdistanê // Azîya I Afrîka segodnya. – № 1, 1964.

Li Kurdistana di xwînê da mewicî // Za rûbejom. – № 4, 25.01.64.

Rasthatineke giring li Qahîrê // Pravda. – 28.01.64.

Nameya N.S. Xrûşçov bo serokkomarê Îraqê // Komsomolskaya pravda. – 16.02.64.

Yekîtî boy navê şerê dijî împêrîyalîzmê // Pravda. – 12.02.64.

Biryara aqilane // Pravda. – 13.02.64.

Tevlihevîya şerletan // Pravda. – 10.03.64.

Peyman di kar da // Îzvêstîya. – 20.03.64.

Riya bona çareserkirina pirsgirêka kurdan // Pravda. – 05.04.64.

Daxwezên gelê kurd pêk bînin // Pravda. – 15.07.64.

Guhartinên li Îraqê // Pravda. – 18.07.64.

Li ser riya veguhastinan // Pravda. – 13.08.64.

Kongreya şeşan a Partîya Dêmokrat a Kurdistanê // Pravda. – 18.08.64.

Delegeyên şervanan // Za rûbêjom. – № 45, 06.11.64.

Pirsgirêka kurdan li benda çareserîyê ye // Pravda. – 14.11.64.

Sê komik // Za rûbêjom. – № 50, 12.12.64.

Şerletanîyên li bakurê Îraqê // Pravda. – 13.01.65.

 

(berdewama bersîva vê pirsê emê di hejmara 86an da bidin)

 

Riataza

Derheqa nivîskar da

Nura Şane

Nura Şane 2 zanîngeh temam kirine, yek a Zanyarîya Tundurustîyê, a din jî a Dadmendîyê, niha di nexweşxaneyeke biyanî da li Stembolê kar dike. Nivîsên wê bi taybetmendîyên naveroka xwe, bi zimanê kurmancî yê dewlemend va wê ji hemû nivîskarên kurd, xwesma nivîskarên jin, cuda dike û gelek kes dixwezin çav bidine wê.

Qeydên dişibine hev