KILAMÊ BENGÎTÎYÊ -2

KILAMÊ BENGÎTÎYÊ -2

Em weşandina berhemên ji nimûneyên zargotina me berdewam dikin. Berhema 149an me ji pirtûka “Folklora kurmanca”, ku sala 1936an bi kurmancîya latînî ya kurdên Sovyet va hatîye çapkirin, hildaye û me ew transkrîpeyî ser herfên kurdîya latînî ya îroyîn kirîye. Vê carê emê çend ”Kilamên bengîtîyê” di wê cîwarbûyî raberî we bikin. Ji ber ku di vê berhema zargotinî da stiranên wisa pir in, emê dû hev, her carê çend kilaman raberî we bikin.

Berevkar û amadekarê vê pirtûkê Hecîyê Cindî û Emînê Evdal in. Berhem çawa di pirtûkê da çap bûne, em wisa raberî we dikin.

Tîpguhêzîya hemû berhemên me yên zargotinê ji herfên kirîlî û latînîya kurdên Sovyet ser latînîya “Hawar”ê, ku di malpera me da çap dibin, Mîdîya Têmûr û Dîdara Têmûr dikin. 

Amadekar: Têmûrê Xelîl

 

Ji nimûneyên zargotina me – 149

 

LAWKO, XEMA NEKE 

Lawiko, xema neke, xem xiravin,

Cixarekê bikşîne, bira xemê dilê te bela bin,

Wekî xema te heft sala tevî hev bin,

Hê weke xema mine lezekê nabin.

 

Lawiko, tuyî diçî, min bive bi xwerra,

Ezê şîvê biçinim cenûya tera,

Heger xelqê ji te pirsî bê,

-Keweke gozele, min qorix kirye nefsa canê xwera.

 

Lawiko, mala xayê rê şewitî.

Cenûya lawikê mine tor bû, lê şimitî

Ez dikim herim pêşîyê, cînarê kurê xwe bikujin,

Wê bêjin: “dilkitîa wî bû, dilê wê şewitî”.

 

Lawiko, çîya bilinde, te navînim,

Ezê dest gerdena zer werînim,

Hezar xweyî xudanê min derê malê bin,

Ezê kerba haj xwe nînim.

 

LAWIKO, GULIM

Lawiko, gulim, gula hênî,

Hêşîn dikim ser quba xênî,

Lawikê min, pîreke keftarî

Ser xwe kirye sewdênî.

 

LAWIKO, EZ NE BERFIM

Lawiko, ez ne berfim, çîya bigerim,

Ezê bivim qaymeqaymê romê, derê mala bavê te bihêwirim.

 

Were ramûsanekê li min evdala xwêdê keremke,

Ezê rêwîme, ezê dabihirim.

 

Berf barî, çîya hilû kir,

Werdek ketîye gola av şêlû kir,

Par vî çaxî kewa gozel ya nefsa canê min tenê bû,

Îsal kotîyê mêra ji min kûvî kir.

 

Derê mala me meydane,

Hespê lawikê min yekî situ qeytane,

Lawiko, çika were, min û te kîjan qewl-qrarê xweyî poşmane.

 

Lawiko, dilê min baxçengê gulî-milî.

Mêrga derê malê tev xemilî,

Xelqê ketîye derdê mal û milkê dinyaê,

Ez jî ketime derdê xwe vî dilî.

 

Mêrga lawikê min rihane,

Van rihana kulîlk dane,

Hergê pirsa lawikê min dikin,

Serhonazê pala hemûyane.

 

Lawiko, mêrga derê malêda,

Xortekî bejin ziravî nazik têda,

Xêra xwezil lezekî teniştê rûniştama,

Minê kolozê wî girêda çokada.

 

Gelîyê Qaqizmanê kûre,

Wan lawika fûre-fûre,

Herge dipirsin ser kawranya Aspetûre.

 

LAWIKO NE LI VIRIM 

Lawiko, ne li virim, ne li wême,

Tevî tevî, teyrokê, tevî bê me.

Par vî çaxî ez jina kotîyê mêra bûm,

Îsal berdilka xortekî çême.

 

Lawiko, rê ji dila naçe dila,

Agirek ketîye kela mexînê têda,

Dişewite baxçê gula.

 

Min sond xarîye xên ji xelqê delal,

Destê kesî naçe van paxila.

 

•••

Kavilê gundê me Derece,

Lê şîn dike kete, lavlak, gîhayê pence,

Lawiko, were ramûsanê min keremke,

Gelekî dû-dermanê canê tera qence.

 

Lawiko mala digerî, male wane,

Derê hêsûyê, kon xuyane,

Wekî heft sala sipîk canê lawikê min

Li welatê xerîba bigerre,

Vira ruhê min eyane.

 

Lawiko, dilê min sitêra berî benda,

Qulbaxîyê kewa gozel daketine ser qulbaxîyê herdu zenda.

Bejina kewa gozel tarihana tere,

Cote konderê alfirengî pêke,

Derê dêrzînga mêrê xwe bigere.

 

LAWIKO SIVEYE, SIVE NAVE 

Lawiko, siveye, sive nave,

Destê min ji gerdena zer venave.

 

Lawiko, kavilê gundê me sipinge,

Lawikê min digerre qeme, qirme bi tivinge,

Wekî min xay-xudana şerm nekira,

Ezê royê heft cara biçûma sola linge.

 

Lawiko, derdê dila ez danîme,

Tu bê xemî, ez bengîme,

Wekî xay-xudanê xwe şerm nekira,

Minê bigota ez merîke wekîlnefse bê xayîme.

 

Lawikê min, sekinî ser qubayê.

Li bêderê têx da bayê,

Lawiko, dikim, nakim,

Destê dêla jina te, ji pêsîra te dernayê.

 

DILÊ MIN

Dilê min zerya, zerîya jêrîne,

Te li serî donzdeh zêrrê memûdîne,

De bira devê min sûrêtê kewa gozel keve,

De bira damêsnîkê Qersê serê min jêke,

Malê min tolkê xîne.

 

LAWIKÊ ERMENÎ

Lawikê ermenî xweş melewanî,

Şevê, rojê li ser behranî,

Behre kûreke, keyde nezanî,

Zalim, hey zalim çira hilanî.

 

Lawikê ermenî, kurekê Bitlîsî,

Ez çênakim keytan û kîsî.

 

Bejina lawikê ermenî bîyê devê çeman,

Bagûg dihejînît dem bi her deman.

Lawikê ermenî, xirab kirî malikê zelaman.

 

Hey zalim, hey zalim,

Ezim brîndar, tu çima dinelî,

Bêjina kurikê ermenî, ax rihanan min çandî.

Bejina lawikê ermenî, ax, ritanan, min çandî.

 

Çûme zozana, zozanek xalî,

Hatime ji zozana, zozanek xalî,

Teyrek li wê bû, werdek wî alî,

Hey zalim, zalim,

Ezim brîndar, ax, tu çima dinelî.

 

Çûme zozana jorî,

Ax, zozan barkirî,

Ax, teyrek li wê bû, hêlûn çêkirî,

 

Hey zalim zalim,

Ezim brîndar, tu çima dinelî

Got: Şamam Mkrtîçyan, 65 salî, ji Dutaxêye, niha li Yêrêvanêda dimîne.

Nivîsî H. Cindî û Î. Maragûlov.

 

LAWIKO, BEJINA TE

Lawiko, bejina te tarihana nava reza,

Minê kola, av tê neza,

Xwezila mine wî be,

Jina wî rind be, hespê wîye beza.

 

DILÊ MIN BAQE GULÊ BÎNE

Dilê min baqe gulê bîne,

Meriv deste baxe gulê baqê Tiflîsê dorê bikişîne.

Lawiko, gelekî dilê min teda hebû,

Wa wîkê min û te sebebara nemîne,

Nava hevalê te bû base,

Êlekê gede pirtîyê Tilbîsê keskî xase.

Lawiko, te agir berî min daye,

Îsal sê sale, dikim, nakim qe vênese.

 

Lawiko, Tilbîsê wê bi cixîze,

Lawikê min palkona kart dilîze,

Male dûre, dilî zîze.

 

Dilê min, dilê dîke,

Dîk sekinî ser kulîke.

Cavikê minra hatîye

Divê: “Lawikê te li Tilbîsê zef hûrike”.

 

Lawiko, Tilbîsê wê bi du cîya,

Ava Kurê navra kişya,

Caveke xêrê minra hatîye,

Minê usa bihîstîye,

Divê: “Lawikê te ketîye ser forma gurcîa”.

 

LAWIKO NEÇE

Lawiko, neçe ezê bêmo,

Serê min dêşe, nola merê dêmo,

Lawiko, tu diçî, weşa mine kêmo.

 

LAWIKO SIVEYE

Lawiko siveye, tev zeriqî,

Ser sîngê zer tifiqî,

Zêr li anîyê biriqî.

 

LAWIKO, WELAT BER BI WELAT

Lawiko, welat ber bi welat,

Keçikê bêje lawikê te hat,

Ezê çevê çepê, memikê rastê bikime pêşkêş û xelat.

 

NAVÊ GUNDÊ LAWIKÊ MIN

Navê gundê lawikê min Cencûxase.

Pezê lawikê min dikişe sipî nola qaze.

 

Gelo kê mizgînîke xêrê ji minra bîne,

Lawikê te hat xêr û xweşî serfinaze.

 

Lawiko, ewran û ezmanan girme-girme,

Lawikê min sekinî li ser çela toxime.

 

Lawikê min, di malê dinêda mal tenike,

Hema di bejina xweda hakimeke.

 

Riataza

Derheqa nivîskar da

Têmûrê Xelîl

Berpirsyarê malpera me, sêkrêtarê Komeleya Nivîskarên Kurd li Swed, endamê Yekîtîya Rojnamevanên bajarê Moskvayê, nivîskar û rojnamevan. Fakulta fîzîk-matêmatîkê a zanîngeheke Ermenîstanê temam kirîye.

Qeydên dişibine hev