Nadia Murad bi kurdî neaxivî an nedibû biaxivîya?

Nadia Murad bi kurdî neaxivî an nedibû biaxivîya?

Têmûrê Xelîl

Van rojan gelek zane û xwendî, zikreş û dexes, hinek bi zanebûn, hinek bê zanebûn êrîşî Nadia Murad dikin, ku bo çi wê di dema merasîma sitendina xelata Nobelê bi kurdî neaxivî.

Em mêze bikin ka wê karibû kurdî biaxivîya û neaxivî, an destûra wê tunebû an destûr nedabûn bi kurdî biaxivîya, lema bi erebî axivî?

Ji bo Nadia bi kurdî biaxivîya, gerekê li salonê 50-60 wergervanên kurd (an jî ji kurdî) bi awayekî fermî hebûna. Ji ber ku li salonê nûnerên ewqas miletan û welatan hebûn.

Xênji wê, ew merasîm bi awayekî zindî li hemû welatên cihanê (belkî 150-200 welatan) dihate belavkirin. Û li her welatekî jî gerekê wergervanekî ji kurdî hebûya, ku bikaribûya ji kurdî wergerîne kambocî, hebeşî, macarî, vietnamî, îngilîsî, çînî, azirî, ukraînî, portûgalî, îspanî û bi seda zimanên din.

Ji ber ku bi awayekî fermî li piranîya van welatan wergervanên ji kurdî tunene, gerekê Nadia bi zimanekî xeberda, ku li wan welatan wergervanên ji wî zimanî hebûna. Û çimkî Nadia bi kurdî û erebî zane û bi kurdî destûr tune, lema bi erebî xeberda. Eger Nadiayê bi îngilîsî zanibûya û xeber neda, belkî gazinên wan kesan cîyê xwe bigirta.

Meseleyeke dinê jî heye. Di dema xeberdanên li warên fermî, gerekê tu pêşî xeberdana xwe bi nivîskî amade bikî, da ku bixwînî û dû ra jî wê nivîsê bidî rayederên ew merasîm amade kirine, bona paşdemê wergerînin û çap bikin. Ev qanûn e û li her welatekî wisan e. Nadia bi kurdî ne xwendîye, Şengal ne di herêma Kurdistanê da ye. Eger Nadia ji Zaxo an Dihokê bûya û perwerdehîya xwe bi kurdî bistenda, wê demê belkî heqê her kesî hebû bigota: -Tu li herêma Kurdistanê mezin bûyî, te perwerdehiya xwe kurdî sitendîye, te bo çi kurdî xeber neda?

Gelo ji wan kesan yek tenê jî heye, ku dema Leyla Zana xelata Saxarov sitend û tirkî xeberda, jê pirsîn ka te bo çi kurdî xeber neda? Ez bawer im, hîç kesek! Ma qey tirkî şîr û şekir e û erebî jehr û ziqûm e? Gelo Leyla Zana ya we ye, lema deng ji we derneket û Nadia Murad ne a we ye lema we hulmeyî wê kir?

Gelo rayadarên Kurdistanê ku bo karê fermî diçine Bexdayê, bi kurdî xeber didin an erebî? Gelo li şarederîya Amedê kurd bi kurdan ra bi kurdî xeber didin, an tirkî?

Û ew kesên Nadiyayê rexne dikin, behsa van yekan nakin.

Bona Nadia bi zimanê kurdî xeberda, gerekê nûnerê dewletekê bûya, ku zimanê kurdî li wir fermî ye. Û van kesan çiqas êrîşî Nadiayê kirin, ewqas êrîşî dewletnexwazan û kesê ku Kurdistan avîte çopê ne kirin.

Hinek jî dibêjin ku Nadia xwe kurd nahesibîne û tu kes ji wan jî îzbatek tenê jî nayne. Nadia ku bêje ez ne kurd im jî, zimanê wê kurdî ye, ruhê wê kurdî ye. Ma qey êzdîyek bêje ”ez êzdî me”, sûc e? Va ez jî dibêjim ez êzdî me! Êzdîyên ku dibêjin em ne kurd in, çi dikin? Bi kurdî diaxivin, bi kurdî distirên, bi kurdî direqisin, qewlên wan hemû bi kurdî ne, şahîyên wan bi kurdî ne, xewnên wan bi kurdî ne. Gelo ev helwest ji wan kesan çêtir nîne, ku bi zimanê tirkî dibêjin “ez kurd im”? Gelo kurdek bêje ez êzdî me û ne kurd im, û kurdek bêje ez tirk im û ne kurd im, eynî tişt e? Na! Wek reş û sipî ji hev cuda ne.

Keçeke ku tevaya jîyana xwe li gundekî maye, li ber çavên wê dê û bav, xûşk û bira, tevaya gundîyên wê kuştine, di ser da jî qilêrokan ew revandine, tecawizî wê kirine, derûnîya wê ji bingehê va xirab kirine, dû ra jî welatên Ewrûpayê û Amêrîkayê qîmet danê, ew danîne ser serê xwe, ji wê dayîna Xwedê jî derûnîya wê ji şabûna tevlihev bû, di wê rewşê da hilbet, dikare şaşîyan jî bike. Û pey ewqas tiştî ra jî bi sitendina xelata Nobelê ra qedirê tevaya kurdan û Kurdistanê li cihanê ser gelek dereceyan bilind bû û ew yek bi saya serê wê keça delal bû. Mixabin, gelek kesan bê bingeh êrîşî wê kirin. Di êrîşkirinê da jî qeyde û qanûn hene. Xwezî bigotana: -Em te pîroz dikin, lê bi bawerîya me te gerekê bi kurdî xeberda! Pîroz jî ne kirin…

Eger ji wan kesên Nadia bi tundî rexne kirin, yek tenê jî lêborîn jê bixweze, ezê bêjim hêja bû ez vê nivîsê binivîsim…

Riataza

Derheqa nivîskar da

Têmûrê Xelîl

Berpirsyarê malpera me, sêkrêtarê Komeleya Nivîskarên Kurd li Swed, endamê Yekîtîya Rojnamevanên bajarê Moskvayê, nivîskar û rojnamevan. Fakulta fîzîk-matêmatîkê a zanîngeheke Ermenîstanê temam kirîye.

Qeydên dişibine hev

1 Şîrove

  1. Silêman

    Dema derfet hebûne gelek baş di bû. Ev jî kêmasîyeke me tevayîye.mamoste nivîskar Sîyasetmedar PDK-T NISÊBÎN’E WÊRAN’IM

Şirovekirin hatine girtin.