DEH DEQÊN ZÊRÎN

DEH DEQÊN ZÊRÎN

Husên Duzen

 

Her çû di jiyana wêjeyî ya Kurdan jî de bêtir qala wergera wêjeyî bû. Di van salên dawî de gelek berhem ji zimanên din hatin wergerandin ser Kurdî. Ji Kurdî jî gelek berhem hatin wergerandin ser zimanên din. Van rojan di rûpelên kovar û rojnameyan, malperên internetê û bernameyên televizyonan de jî ev babet her tê gotûbêj kirin. Gelek caran pirsyar ji min jî li ser babetê tên kirin, lema ez dixawzim çend hizrên xwe yên di derbarê wergera wêjeyî de bi we re parvekim.

 

Bêguman ev her deh xal, piştî azmûnên min li ba min zelal bûne. Kerem bikin, ez van deh deqên zêrîn diyariyî hevalên xwe yên wergêr dikim:

 

1) Berhema ku tu dê wergerînî, tu bi xwe helbijêre. Ger merc vê derfetê nedin te jî, barê wergera berhemên xerab an lawaz tu carî negire ser xwe. Berhemên ku ji hêla wêjeyî ve xwedî nirxekî bilind in, helbijêre. 

2) Berî tu dest bi wergerê bikî, berhema ku tu dê wergerînî heta dawiyê bixwîne. Ger te carekê fam nekir, careke din bixwîne. Famkirin piştî xwendinê, werger jî piştî famkirinê tê. Lezgînî û wergera wêjeyî li hev nakin. 

3) Serê xwe zaf bi teoriya wergerê re neêşîne. Ger tu dixwazî wergereke biserketî biafirînî, azmûnên xwe bi xwe bike. Wergêrên wêjeya bedew ne di zanîngehan de, belkû bi azmûnên xwe tên perwerdekirin. 

4) Di kêliya wergerandinê de, ne mîna profesorekî zanîngehan, lê belê mîna hunermendekî tevbigere. Ji bîr neke wergera wêjeyî ji zanistekê bêtir hunerek e. 

5) Ne peyv bi peyv, lê belê wateya berheman wergerîne. Tu wek wergêra/ê wêjeyê, ne peyv an hevokan, lê belê tu berheman werdigerînî. 

6) Ji ber ku wergera wêjeyî, ji zimên bêtir bi gelek tiştên din ve jî mijûl dibe, watiniya xwe di zanîna zimanzaniyê tenê de nebîne. Ji bo wergereke biserketî divê tu ji zimanê resen û yê armancê bêtir xwedî agahdarî bî; divê tu paşbingeha herdû zimanan a çandî jî baş nas bikî. 

7) Ger ji te bê berhemên hemû zimanan wergerîne ser Kurdî. Yên kurdî jî wergerîne ser hemû zimanan, ji wan zimanên ku serdestan bi rêya wan xwestiye Kurdî tune bikin pê ve. Ji bîr neke, wergera berhemên kurdî ser van zimanan alîkirina asîmîlasyonê ye. 

8) Di destpêkê de, giranya xwe ji helbestan bêtir bide ser wergera pexşanê. Bi tevahî zimanê kurteçîrok û romanê derfetên wergereke biserketî bêtir pêşkêş dikin, ji yê helbestê. Ji xwe li tevahiya dunyayê, pexşanê xwe wek cûreyê wêjeyê ji helbestê bêtir da pejirandin. 

9) Ji zimanê resen wergerîne; heta ji te tê ji zimanê duwemîn wernegerîne. Ger di berhemekê de hevokin ji zimanekî din derketin pêşberî te, wan bi orîjînala wan re bide berhev, ger ew ji zimanê armanç hatibin wergerandin, wan rasterast bigre nav wergera xwe ji dêvla ku tu wan wergerîne. Heta ji te bê rê li ber wergera wergerê bigre. 

10) Naverokên çewt wernegerîne. Ger te dît ku naveroka beşeke ji berhemê çewt e, rastiya wê wergerîne û bi jêrenotekê diyar bike bê te çi serrast kiriye.

Riataza

Derheqa nivîskar da

Husên DuZen

Wek bijişk di beşa norolojî de kar dike. Di ber re jî wergerên wêjeyî dike. Berî fakulteya bizîşkîyê bixwîne, fakulteya aborî jî qedandibû.

Qeydên dişibine hev