Tê bîra te Pîroze?

Tê bîra te Pîroze?

Omitê Mistefê

Tê bîra te Pîroze, havînekê ez hatibûm serfêza Bacgîranê bi mêvanî

Li bintarê Eşkava dixuya, te kêf û şahî radixistin ser sifreya xoresanî

Bi dengê qoşmeyê ra xort û xama radibûne semayê, bi eşq direqisîn

Bi destmal, dêre û tûmanên rengrengî li hev dizivirîn keçen zeferanî

Salarê birayê te bi cil û bergên kumsoran derketibû meydana lîstikê

Te ji min dipirsî: “Ma tu ne kurmanc î, qey naxwazî bilîzî yan nizanî?”

Di reqsê da destmala te sist bûbû, gulîya te dixuya mîna rêya Gulîlê

Ez bi dîtina wî porê te kêfxweş dibûm, te digot ketime kulîna mîranî

Li nav Deregezê straneka gelêrî serpêhatîya serdarekî kurd vedigot

Cecoxan û Şasîyarê govend digirt, dîrokê ji nişkê va dikir qulopanî

Destana Eywaz Xanê Celalî û Tofegulê ji nava kavilan dîsa zîl dida

Bûyerên lehengan jin dikirin mertal, didane mêran şûrên hemedanî

Gava ji gewera Şoqanê derbas dibûm, li Warê Kwînda konek hebû

Fenanî laçîneka sêhêkî melisîbû ser sê sêwîyan jinebîyeka aşxanî

Gelo min çav şêlî nekirine, Duçeng mîna deveyeka dukwîne dileqe

Yan çîyayên Hezar Meçîtê sîng dane ber êriş-talana hovên tirkmanî

Qeterên deveyan mîna van rêzeçîyayan kwê digirin, ji hev naqetin

Gava biharan koç-kerî ji aranan hildigerin ber bi zozanên xebûşanî

Payîzan ji Xebûşanê dadikevine Şêravê, ji Şahîcanê ra jî dibihurin

Dadigerin Maraweyê û bi debara havînê dikevin xeweka zivistanî

Berêvara hênik serwanekî deveyan qeterek diajote Merw û Şacihanê

Deveyan mîna dîlên zincîrkirî rêç girtibû, ji bîr kiribû jîyana şaristanî

Buxurçe û meyaçe çeleng dimeşîyan, lê deylaxên nûzayî bi dijwarî

Buxur û meya bi her du hotikên piştên xwe dihatin naskirin bi hêsanî

Bi hotikeka piştê cuda dibûn lok û erwane, bargiran û piçekê pîr bûn

Lokçe û meyaçeyan bi barên sivik rê diqelaştin mîna keştîyên siltanî

Pîrozeyê, hêvîdar im ku tu jî rojekê bêyî Bazîdê, ji bo serdana min

Ji ber ku bi serdanên dualî û hevpirsînê zindî dibin hevaltî û dostanî

Min digote xwe: “Hingî ku pêwendîya me qut bûye, dilêşî heval e”

Lê te duh şev niçande min: “Şevbaş Omito, divê xewnan baş bibanî”

Xew li min bû kew û firîya, tu çima li min digerîyayî, te çi dixwest

Bi kesera dîtinê û tatêla te helîyam, heta ku zelal bû sibeha beyanî

Ji bo rastîyê min çendîn sal mezaxtin, girnozên nefsa xwe kesaxtin

Xewnerast parek ji şêst parçeyên wehyê ne, min ji pirtûkan dizanî

Loma min xewn gote ifrîtekî cinan, wî got: “Ez ê we bigihînim hev

Dema ku çêrandina mêrg û zevîyan serbest dibe, dadigerin zozanî”

Lê sofîyekî dilpaqij gote min: “Dil miqabilî dil e, ger jidil hez dikî

Ez ê pêwendîyeka dilan daynim navbera we, qe çênabe destwerdanî”

Gava min pêşniyara sofîyî pejirand, cama Cemşîdî radestî min kir

Çend iqlîman ji te dûr bûm, lê dîsa bêhna te dihat mîna çaya biyanî

Ez êdî ne ez im Pîroze, min cendek dirandîye û sînor pêpest kirine;

Tu jî berz bifire, pest nenişe, agehîyê wergire ji hesta xwe ya jinanî

Ma te nedilorand: “Min we xwe ra işqî meke, işqî dekî terkê meke”

Bawer bike, dengê tevgera te dibihîzim, te ev sêxiştî digot bi stranî

Lew bi sêxiştîyekê nameyekê dişînim: “Bilind firîm, pest neketim

Ji qismetê te erneketim, xemê mexwe silamet im” li Bazîda Xanî

Gava gihîştim Bazîdê, min dît ku Dibistana Gulnîgarê hilweşîyaye

Kevirên jêr û jorê cih guhertine, tenê tara wê avahîyê li şûnê maye

Ne tenê dibistan; xanîyên torinan, sazîyên serwerîyê gişt tep bûne

Qey ev der ne şûnwarên dîrokî ne, bi destê xêrnexwazan rûxîyaye

Gava ji Keleha Behlûlî siwarîkî derketim zozana me ya Şêresîyarê

Hevalan derz kir êşa min, lew kesî negot dewsa warê bavê te va ye

Gelo li vî warî çi qewimîye, Kula Dotikan ketîye nava Keleşkîyan

Yan Tendûrek ji hêrsan teqîyaye ku bajar wisan ji bin va hejîyaye

Ma dagirker gihîştine lana şêrên Celalî jî, kanê zulfiqarên Heyderî

Çima her kes ketîye heyra nefsa xwe, hişê piranîyê çito çelqîyaye

Ka mîrê Bazîdê yî ku destê wî sîwana serê bendeyên belengaz bû

Dengê karmend û leşkerên wî çima dernakeve, qey hema birîyaye

Hey wax li minê, dam û dezgehên dadwerîyê vegerîne wêraneyan

Çiqasî balkêş e, sûra Baxçeyê Keşîş ji bo gunehkaran hê jî ava ye

Navê Qula Bizinê ji ku hatîye, kê li ser Keleha Ûrartûyan xistîye

Kê şevbihêrka nivîskar û helbestvanan bi kilîteka zengarî dadaye

Daristana Tewekan a dora bajarê kurdan ê qedîm hişk bûye gelo

Yan hinekan ew avêtîye bin sêla cengan, bi êgir û barûtê qelîyaye

Camêr û canikên torin bi ku va çûne, çima segên beytu digerin

Kêlên şikestî, gorên tepisî, kuçe-kolanên vala tijî strî û gîya ye

Birc-dîwarên Kelehê bê nivîs-lewhe mane, delîl li halê nifşa nû

Çima ji kurdan nemaye tu belge-berate, ala-perçem û hêma ye

Kanê bax û baxçeyên kubaran, hîkehîka keç-xortan li nava wan

Rêya deştê ji kengî va bûye reşmarekî tî û bervejor hilkişîyaye

Rawêjkar dibêjin: “Pîrozeyê vexwîne Seyrangeha Golemasîyê

Bazîd ji nû va bê jenîn, hûn her du vehêsin li Keleha Mîrza ye

Bila bêfila keleka we pêlên ava Golemasîyê bi şanazî biqelêşin

Qey şeva pêşîn a zavê ye, bi coş-peroşî li ber bûkê vepelîyaye”

Hizirîm ku lêvhingiva min kesirîye, mihtacî hin peyvên şirîn e

Şewqnameya Ibn Xerîbî li dêst, çav li min û nûçeyan delîyaye

Serî bûye hêleçan, çavhêsrî û bi dilkulî li derî û paceyan dinêre

Zîpikên xwihdanê şil kirine kirasê lê ku bê berxwedan rizîyaye

Bi gotina gotindaran goştê heywanên nêr li xwe qedexe kirîye

Suh hatîye ji serşûştinê hingî ku ji min û henekan veqetîyaye

Hinekan digot: “Çi dixwe, qilqalê wê radibe bi hilqehilqan

Çend caran li pey hev bi rengên kesk û zer û sor vereşîyaye”

Diranên ku mîna morî-mircanan li bendê şimakirî rêzkirî bûn

Niha tev ji ken ketine, her du befşik diêşin û qîlek jî leqîyaye

Stûyê wê yê gulberojkî tînê ji salix û mizgînîyan wergire jî

Hêsir gindirînê jêr, li ser dêmên hinarkî bi kilê reş rê vedaye

Rûyê wê berê notla qalikê hêkê bê qelş û qerçûmek dibirîqî

Lê niha ew rûyê tenik bi sîle-şeqamên bêçaretîyê bizdîyaye

Serpêhatîya wê kela xîreta min rakir, pir aciz bûm ji vê rewşê

Min gote xwe: “Mirovatî mirîye yan ji esmên kevir barîyaye”

Çima kêf û zewqa li koşk û serayên beredayî ez dîl girtime

Yan şil-şeht bûme ku nalivim, çavekî min kor e, yek rijîyaye

Sond bi navê Xwedê, ez ê bi gotineka pêşîyan rabim karekî

Bila dubare bikin nifşên nû: “Siwarê hespê xelqê timî peya ye”

Nevîyê Evdilahê Qelender ji biryarên cidî û rastîyan şaş nabe

Bi belavkirina pereyan ne girîyaye ne intîyaye ne jî îskîyaye

Ez ê bi hespekî boz î rewan bidim pêşîya siwarên jîr û biçim

Bi aştîyê berê xwe bidim gelê xwe yê ku xîrêtkêş û fehma ye

Lê kambaxa rêya şoşê hişk e, hesp û dewaran taşirxanî dike

Divê em siwarên hevrê rêyên kevneşopî bibijêrin ku hêsa ye

Tikaya min ji hevrêyan ew e, ziyanê nedin çêre û çandinîyan

Mêrê kurmanc seba zevî-mêrgan û rez-bostanan bi mehna ye

Bozê rewan ta heft piştan ji nifşê hespên kurdî ye, ne dureg e

Bi destî perwerdekarekî Keleşkî ji kap û zincîran lap aza ye

Roja pêşbirkan rêza pêşîn nehêlaye ji tu siwarekî celalîyan ra

Tenê di bin min da, bi zîn-pergarên hostayekî makûyî bezîyaye

Ji canîtîyê heta roja îroyîn tenê ez wî diajom, ez wî dibezînim

Bimbarekê bimbarek ne intîyaye-irîyaye ne jî nirîyaye-loqîyaye

Dêlbijîyên wî mîna baskê kevirkanîyekî şivanan hûnandî ne

Bi urfa me, gava roja şer-dozan bên qutkirin, siwar riswa ye

Tûncik û keja por qaçîkirî ne, da ku cihên hesas xwih nedin

Kambaxa xwihdanê şor e, kul dike endamên tenik, bela ye

Em li ser rêya xwe pêrgî çendîn şivan-gavanên gundan hatin

Me dît, kerîyekî çend semerî li çêregehekê xweş raweşîyaye

Şivên bilûrek daye destan, bêhayî me li meqameka zîz dide

Gelo kê newa hîn kirine vî bendeyî, ji kîjan hostayî banîyaye

Gincirên li ser zîvalzîvalî ne, pîneyên dirûyî bûne cînarên hev

Belengazîyê pişt li wî xûz kirîye, porê sêrî kêmekê weşîyaye

Hewana li piştê nîvdagirtî ye, hevalpiştê wî şiveka serçomax e

Dêleka pûrtşutî li hindê ketîye, segek bi arxweyînî velezîyaye

Dêl ku diewte, seg hema vediceniqe, xirp vedihundire ser xwe

Wê hingê şivanê bîlûrjen deng dibire û dinêre bê ka çi rûdaye

Kutî kelban dike, nanekî dike du kerîyan, diavêje ber ajelan

Silava me werdigire, bi mereq dipirse bê ka berê me ku da ye

Ji ber min va ruhspîyek bersivê didê ku em diçine Golemasîyê

Dîsa dipirse: “Xêr e, vê havîna ku her kes bi karekî bilîyaye?

Sexbêrên kerî û naxiran hilgerîyane zozanên Sînegê yên sar

Xwedîyên rez û bostanan li aranê, her yek bi karekî alîyaye

Niha girtina masîsorkên navdar qedexe ye bi fermana mîrî

Hûn bê çek û rext in jî, dîyar e naçine şeran, wisan xuya ye”

Di nava siwaran da ez ê ciwan bi destekî gazî dikime camêrî

Bi destekî veşartî hinek pereyên gir didimê, bê pesn û pa ye:

Xwedê ji bo xwe binivîse û def’a belayan ji me tevan bike”

Şivan bi devekî ken sêrî dihejîne û dibêje: “Qey xortê ha ye

Yê ku diçe karên xêrê, hertim bi başî û pakîyê tê bîra rûtan

Xwedê guwah û agah e ku ji min repalî qebûl e bi dilê şa ye

Yeka te hezarî be, bi silametî û serfirazî bigihêjî her mirazî

Bê şermizarî vegerî mal û halan, min ji Rebê Jorîn tika ye”

Em rê bi rê diajone qeraxên Golemasîyê bêyî zîyankarîyan

Hema li devîdevî golê nîvro nêzîk bû, dengê melê û sela ye

Îna bimbarek me hesp kişandin tewleya hespnasekî bavan

Me berê xwe da mizgefta Kelehê bi destnimêj û lahewla ye

Gundîyan kar û bar hiştibûn, navberek dabûne xebata xwe

Dev-diranên wan misilmankî dilivlivîn bi tobekarî û lava ye

Zaneyan Quran dixwend, nezanan guh didêra ayetên evra

Pêşnimêj li ser gotareka kûrwate dihênijî, lew çav miçîyaye

Hey me dît, mela hêdîka hildikişe mînberê bi dua-niyazan

Xutbeyek xwend di heqê mafên bendeyan da, ka çawa ye

Min nihêrî feqîhên hucreyan serîyan bi “erê”yekê dihejînin

Nimêjkar jî çav didine wan, diçespînin fermana Xweda ye

Gava mela derbasî mihrabê bû, cimaeta hazir rabû ser pîyan

Te digot artêşa Rustemê Zal e, bi rezm û asayîşekê rêza ye

Piştî nimêjê binelîyan hev ra hev ra gote min: “Bi xêr hatî

Pêş bavê xwe va, kerem kin, mal bi mêvanê mîna te ava ye”

Rusipîyan sipasîya nasan kir û sedema hatina me ragihand:

Em seba karekî xêrê hatine, Xwedê hez bike lawik zava ye”

Gava min destê segvanê kelehê girt û merhebatîya mîrî dayê

Her kesî fêm kir ku êdî tîr ji kevanê firîyaye, li şûnê çikîyaye

Wê gavê Pîroze hate ber çavên min, îxî meyaçeya xwe dikir

Rêşî, quntuz û zengil girêdidan; têgihîştim ku name hildaye

Destmala ku wekî dîyarîyekê dabû, şil bûye di paşila min da

Dutareke ziravperde bi strana Şarê Can erdê Xoresanê pêçaye

Çavkanî: Rûpela kesane ya Umîd Demîrhan

Destpêk: Êvara 18.06.2021ê, Dawî: 23.06.2021; 05:52, Bazîd

Riataza

Derheqa nivîskar da

RIATAZA

Malpera nûçeyan derheqa kurdan û Kurdistanê da; Ji bo malûmatîyên zêde berê xwe bidine vê navnîşanê: [email protected]

Qeydên dişibine hev