Kurdîzade Ahmed Ramiz/Reşbelek

Kurdîzade Ahmed Ramiz/Reşbelek

Malpera me sipasî xwedîyê vê nivîsa lêkolînerîyê dike,

ku ev gotara delal ji malpera me ra şandîye.

Ji bo mezinaya nivîsê em wê dikin du beşan, beşek îro çap dikin, beşa din jî sibê.

Reşbelek [1]

Seîd Veroj, lêkolîner

Piştî wacibatên li ser me, ez dibêjim ku heta îro, her çiqas zanyar, fazîletdar/dilpak, edebîyatvan û nivîskar, ji cins û qewmê Kurdan hatine jî, eger tu komek zehf hindik jê derxînî, ew jî wek Ehmedê Xanî, Ehmedê Batê, Feqîyê Teyran, Elî Herîrî, Melayê Cizîrî (Xwedê, wan bi rehma xwe şa bike) ji vana pê ve, ewên din hemûyan jî, xizmeta wan ji xeynî Kurdan ra (ji Tirk û Ereb û Farisan ra) çêbûye[2].

Merivê ku ji hemwelatîyên xwe ra “xizmet”ê neke, ji xeynî (Ji Tirk û Ereb û Farisan ra) wan ra çiqas dike bila bike; li ba Xwedê, nabe xwedîyê xêr û sewabê. Ev kesana, li ba merivan jî qenc û pîroz nayên qebûl kirin. Her wekî merivek maldar be, digel vê, eqreba û xizm û cîranê wî muxtacê alîkarîyê û sedeqan bin, ew kes rabe û sedeqe û zekatê xwe nede wan, wê sedeqe û zekatê bibe û bide merivên xerîb û kesên ji wî dûr. Gelo, ew meriv li gorî şerîeta Xwedê, dibe xwedîyê xêr û sewabê ya nabe?

Ew merivê ku eqreba û xizmê xwe birçî bihêle û here zikê têran têr bike, gelo hukmê şerîeta pak û paqij, di derheqê wî da çawa ye û şerîet dibêje çi?

Ewê ku qewmê wî muxtacê xizmetê bin, ew kes here xizmetê ji xelkê ra bike, ferqa navbera wî û ewê ku malê xwe bibe û bide hinek kesan ku rojê sed meriv mal didin wan. Hal ew hal e, di mala wî da hezar kes hene ku bi şîddet muxtacê alîkarîyê ne. Nexwe, ji hêla şer‘î ve/dînî ve, urfî ve, adetî ve, aqlî ve; nifqeyê wan, li ser wî kesî ferz û wacib e.

Kurd, “şeş milyon” hene. Eceba heta niha “şeş însan” rabûne û qencîtî ji bo Kurdan kirine? Bêguman na û dîsa na!!!

Yahû! Qencîtî ne lazim bû, xwezî xerabî nekirana, dîsa bes bû. Hela di mijara perwerdehîyê da, qesda ruhê Kurdan bûye. Bi şikl û awayekî wisa, ku kafiran dide girîn. Lewra bi zimanê Kurdan sankî qet kitêb nehatine meydanê. Her çiqas çend xwedîxîretan, eserek, du eser, bi zimanê Kurdî çê kiribin jî, lê heyf û mixabin di nabeyna Kurdan da bi temamî belav nebûne. Lewra, belavbûna îlmê, di serê ewwil da, digel fedakarîya mal û milk, gerek her qewmek, bi zimanê wî, ev tişt çê bibe. Wekî din, belavkirina îlmû perwerdehîyê ji bo qewman derew e, îftîra ye û buxtaneka mezin e. Her çi qewmê ku îlmû perwerdehî bi zimanê û wan di nabeyna wan da bi awayekî giştî belav nebe, bi şiklekî sirûştî (xwezayî) ji seadet û ronahîya îlm û marîfetê, bêpar dimîne, hêdî hêdî têk diçe û wenda dibe, nav û nîşanê wan, namîne.

Ez dikarim bêmubalexe, navê hezar alim û dilpak û edebîyatvanên Kurdan bijimêrim. Ji wan, hinekan ji Ereban ra, hinekan ji Tirkan ra, hinekan ji Eceman/Farisan ra xizmet kirine! Yanî eserên hêja û meqbûl, bi zimanê wan anîne meydanê. Niha Ereb, Ecem û Tirk; ji wan berheman îstîfade dikin. Ji îro û pê ve jî ew ê ji wan berheman feydeyê bigirin. Mêze bikin, ji Kurdan hatine, ji kê ra xizmet kirine? Kurd, di hal û rewşa şîn û huzn û nezanî û belengazîyê da hiştine; bi berhemên xwe, xelkê xerîb xwedînîmet û kêfxweş kirine. Feqet ez nikarim navê wan bidim; çimkî xelk wan wek “ewlîyayên pîroz” dizanin. Qudreta min tune ye ku ez di ser wan sifatan ra navê wan bibêjim; lewra bi bawerîya min, eger wan merivan bixwesta, wan dê karibûna “men‘a (dûrxistina) jehra cehaleta qatil’’ ji qewmê xwe bikin. Madem men‘ nekirine, ew jî şirîk û sebebên vê cehaletê ne.

Edebîyatvanên Kurdan, îro jî hene. Ji sedî sed, bi gotin û qelemên xwe ne Kurd in, ji sedî nodê wan jî dibêjin ku bi esl û xwîna xwe jî em ne Kurd in; Xwedê me ji wan kesan mihafeze bike; çimkî heramzade eslê (koka) xwe înkar dike, yanî eslê xwe wenda dike!

Ey Ehmed Ramîz! De tu were memire, mebehece û mebêje sebr û tehemmul bike! Bi esl û neslên xwe, ji pişta Kurdan xwarin, vexwarin û ji Kurdan wergirtin; lê seyd û nêçîra wan ne ji bo Kurda ye.

Welhasil, berdana ferzan û kirina sinetan eger caîz be, kirinên wan jî caîz e. Bi nan û nîmetê Elî meriv perwerde bibe û xizmeta Welî bike, gelo baş e? Dibe ku hinek ji we bixeydin û bienirin ji min; lewra gotina rast, tehl e.

Ya Malik (ey Mulkdarê her tiştî, Xweda)! Malikê, li Kurdan ava bike! Aqil bide wan, da ku pê dost û neyarên xwe nas bikin!

Ya Semî‘ (ey Xweşbihîstkarê her tiştî, Xweda)! Guhê bihîstinê bide wan, da ku ew pê bibihîsin!

Ya Besîr (ey Xweşdîtkarê her tiştî, Xweda)! Çavên dîtinê kerem bike ji bo wan, da ku xweş pê bibînin!

Ya ‘Elîm (ey Qenczanayê her tiştî, Xweda)! Derîyê îlm û mearîfetê ji Kurdan ra jî veke. Her wek ku Te ji qewmên din ra vekirî ye.

Ya Sanî‘ (ey Başçêkiroxê her tiştî, Xweda) Rîya sinhet û ticaretê, ji Kurdan ra jî çêbike.

Ya Rehman û Ya Rehîm (Ey Xwedayê ku hezkirin û merhameta wî gelek e), Ya Şafî‘ (Şîfakar) û Kafî (ê ji her tiştî ra bes), Ya Şefîq (Rebbê merhemetdar) û Refîq (Rebbê dostyar), Ya Qadir (Rebbê Hêzdar) û Qeyyûm (Rebbê Pîyadar) li ser her tiştan însaf, yanî di her mijarê da merhamet û şefqetê, ji lutf û îhsan û kerema xwe bide alim, dilpak, edebîyatvan û mezinê Kurdan jî. Wek ku Te daye mezinên qewmên din, bide mezinên Kurdan jî….

Heyhat!

Ey Kurdno! Ey birçî û tîyên îlm û mearîfetê! Rind bizanin zarokê ku negirî, şîr nadinê.

Ey edebîyatvanên Kurdan! Hûn baş bizanin; kesê ku ji bo seadet û bextewarîya qewm û eşîra xwe cehd û xeyretê neke, lehnetlêbarîyê herî mezin e; çimkî evîya xîyanet e. Mirin, ji xîyanetê çêtir e, sed hezar caran. Kurdno! Qenc guhê xwe bidin min, ezê ji we ra behsa hîkayeteka tarîxî bikim. Wexta ku du dewlet hebûn, ji wan yek Îran, yek jî Yûnan bû. Dewleta Yûnan, ji qûmandanekî xwe xeyidîye û emir bi kuştina wî kirîye. Qûmandan revîyaye, daxwaza îltîca û parastinê, ji dewleta Îranê kirîye. Pişt ra, di nabeyna herdu dewletan da, herb çêbûye. Padîşahê Îranê, ew qebûl kirîye, hetta xwestîye ku qûmandanîya qolordîyekê bike bin emrê qûmandanê Yûnanî. Lê wî qumandanî, ev yek qebûl nekirîye û red kirîye. Padîşahê Îranê zor dayê, bi şîddet israr kirîye. Wî, israr red kirîye. Di dawîya dawî da, wî, mirina xwe tercîh kirîye. Li ser xîyaneta qewmê xwe, jehr vexwarîye. Wî, bi destê xwe, xwe kuştîye. Em Kurd, neyartî û dujmintîya hevûdu baş dikin. Em, xîyaneta ji qewm û eşîrên xwe ra zehf baş dizanin. Mêr, leheng, xazî, însanê şehîd û welîyê miqeddes/pîroz; ew meriv e ku mirina xwe tercîh dike û mirina xwe çêtir dibîne di ser xîyaneta qewmê xwe ra. Edebîyatvanên Kurmancan, ji Kurdîtîyê der dikevin. Zenn dikin ku derketina wan a ji Kurdîtîyê, ji wan ra şeref û payebilindî ye; nizanin ku ehmeqtî û rezaletî ye. Çimkî heramzade ew e ku koka xwe wenda dike. Dereceya heramzadeyan, “esfele’s-safilîn” e, yanî dereceya herî rezîl û sefîl û xerab e.

Ez, hemd û sena û spasîyên bêsînor, ji wî “Xellaqê/Çêkiroxê ezelî û ebedî û şan û şerefmezin ra dikim ku Wî ez Kurd çê kirime.

Lewra ez; kurê Kurd im, kurê Kurd im, kurê Kurd im ………………, …………………, ………………, ………………, ………………, …………………, …………………, ………………, ………………, hettanî Adem ‘Eleyhîsselam, kurê Kurd im! [3]

Ez, ezelî (ji berîya berê da) Kurd hatime, înşallah ezê ebedî (heta û hetayê) jî Kurd herim. Ezê Kurd bimirim, ezê Kurd rabim. Înşallah ezê hebûna Kurdîtîyê, di hizûra Rebbê Îzzetê da îsbat bikim. Ezê kêf û zewqa ebedî, di cennetê da, bi Kurdî bikim. Ezê li hember kirinên wan merivên ku bi esl û nesl û fesla xwe ji Kurdan hatine, bi nan û nîmeta Kurdan xwedînîmet bûne û saya Kurdan mezin bûne û dibin; lê ji xeyrê Kurdan ra xizmetkarî kirine û dikin, meydanê bixwînim

“Fikrekî Tarîxî”

Gelê Kurdan! Ez fikrekî tarîxî ji bo we bibêjim? Qenc û baş, guhê xwe bidin min, li ser we lazim e ku hûn bizanibin.

Berîya pêxemberîya Resûlê Ekrem sellellahu te‘ala ‘eleyhî wesellem (silava Xwedê li ser be), pirranîya qewm û miletan pûtperest bûn. Bav û ecdadê we, wê wextê dîsa “muwehhîd” [bawermendê bi yekbûna Xwedê] bûn.

Qesem û sond! Bav û bapîr, wê wextê (bawerîya wan) bi Xwedayê şev û rojan bû.[4] “Ayîn”ê wan ê dînî, yanî îbadeta wan, wê wextê cûreyek reqsê (dans) bû.

Ya Rebb! sed hezar car hemd û şikir ji te ra ku em ji bav û bapîran da, tu carê nebûne muşrîk, yanî me şirîk ji Xwedayê xwe ra çê nekirine. Hemd û şikir, bav û ecdadê me bi bihîstina pêxembertîya ‘’Resûlê însan û cinan’’, bi şerefa Îslamê ra, muşerref bûne… Elhemdulîllah em jî ewlad û nevîyên wan in. Li ser me lazim e ku li pişt wan, em ji wan ra bibin neslekî bi xêrûbêr. Nebin wekî wan merivên ku piştî bav û kalên xwe yên baş û qenc, bûne Xwedîyê şer û xerabîyê.

Ewên ku ji cins û qewmê (ji Kurdîtîya) xwe derdikevin, sed hezar (car) ji heywanan xirabtir in. Bi qurbana heywana bin. Lewra kesî nedîtîye zar û çêlikê cûreyek heywanan, ji cinsê xwe derketîye û daxilê cûreyek din bûye. Min ev edet di Kurdan da dît, sebeb cehalet e. 

(dûmayîk sibê bixwînin)

Riataza

Derheqa nivîskar da

RIATAZA

Malpera nûçeyan derheqa kurdan û Kurdistanê da; Ji bo malûmatîyên zêde berê xwe bidine vê navnîşanê: [email protected]

Qeydên dişibine hev