DESTBIRAYÊ NANKOR

DESTBIRAYÊ NANKOR

Min ji çîrokeka Mesnewiya Mewlana siûd girt.

Hêvî dikim bi dilê we be

Memê Miksî

 

Kesek bajarî û yekî gundî

Destbiratiyek pir xweş û cindî

Girê dabûn van ji demek mêjîn

Di dawî çi bû ka em bibêjîn

Yê gundî çi dem bihata bajêr

Li rex dostê xwe wext diborand têr

Bi zarên xwe ve çi piçûk çi gir

Ta du sê mehan dimane li wir

Dostê wî jî her bi dil û canî

Mazûvaniya xwe pêk dianî

Çiqas ku hebin pêdiviyên wan

Wî ji malê xwe dida bêguman

Rojek yê gundî gotê: Destbira

Ev tu nagerî tu car ji xwe ra?

Hilde maliyan tu bi serê xwe

Bide mala min îsal berê xwe

Ji xwe bihar e gund wek biheşt e

Tam kela baxçan û ger û geşt e

Hekî nebe jî di wextê rezan

Li benda we me eseh tu bizan

Vêca yê gundî çiqas bû mêvan

Her ev teklîf bû ser dev û lêvan

Ji ber sedemek ew ê din jî dil

Bi çûyîna gund nebû werhasil

Her car ku neçe bi bersivek kurt

Ji yê gundî ra hêcetek digirt

Di dawî dostê gundî da silav

Çar mehan linik xwar wî nan û av

Sibehek çawa ewî xatir xwest

Li yê bajarî girtin her du dest

Bi keser li nav çavên wî nêrî

Got: Ka bêje min çima ezgorî?

Va ewqas sal e dibê ez ê bêm

Lê dîsa nayê min tişt nekir fêm

Tê heta kengî bidome wiha?

Ey zatê ji bo min qedirbiha

Mêrikî dîsa nedanê tu soz

Tenê ev gote gundiyê rihboz:

Bira dilê xwe bihêle rehet

Min jî divê bêm vêca ma qismet

Bi evê rewşê borîn di navber

Bê direw tam deh salên girover

Rojekê kurê mêrik ê fira

Gote bavê xwe: Gelo ji çi ra?

Destbirayê xwe ji bo ziyaret

Carekî jî be nakî tu niyet

Eşkera ye ev ne xefî ne sir

Te qencî û xêr gelek li wî kir

Hindik jî be ew ji vê minnetê

Divê xilas bit lew hingî ku tê

Ji bo çûna gund diketin lavan

Lê tu qet nabê,” Baş e, ser çavan”

Cara dawiyê li ber dîwarî

Bi xef gote min” Ez dikim zarî

Min nekarî lê hûn hemî qene

Dikarin bavê xwe bikin qane”

Mêrikî hingav kurik dît mafdar

Lê got: Min dil da hene hin fikar

Li rex rûnişt got: Hêjan tu genc î

Mezin dibên “Yê te lê kir qencî

Xwe biparêze ji zirara wî

Ca ku tu poşman nebî di dawî”

Ez jî ditirsim lawo bi rastî

Xira bibit ev destebiratî

Maliyan dîsa pir kirin israr

Mecbor ji bona çûnê da biryar

Xwe pêk anîn û bar kirin hêstir

Kelecan nebû ji evê mestir

Bi dilekî şad derketin ji mal

Bedewiyên gund dikirin xeyal

Di evê rêya zehf dûr û deraz

Avêtin gelek berwar û ervaz

Geh westiyan geh man birçî û tî

Bê inta dîtin cebr û zehmetî

Bi evî halê xirab û ne rind

Di demek direng gihane li gund

Vî bajariyê camêr û nedîm

Pirs kir xaniyê wî dostê qedîm

Nîşê dan û bi wê eşqa berî

Dest rakir çend car lêxist li derî

Rast bû navnîşan şik jê nebû lê

Tiştekî xerîb hebû li helê

Mîna nas neke wan bêmecalan

Derî venekir dostê bi salan

Bajariyê ev nedikir hêvî

Werimî û pir aciz bû ji vî

Çendî aciz bû qet nedida der

Dixwest ku hinek sebir ke li ser

Bi roj şewitîn malî ji german

Û direcifîn bi şev ji serman

Heta pênc rojên wan li wir qedan

Xwe ji ber derê malê tevnedan

Yê bajarî ew bidîta çiqas

Digot: Ez im ez ma min nakî nas?

Navê min ev e ji filan derê

Kurê filankes ka te got “erê”

Yê gundî digot: Qet nizanim ez

Belku direwan dikî tu teqez

Hero tên diçin ettar û çerçî

Ma xema min e bi kû ve diçî

Dibe tu kesek hêja û baş î

An jî neqencek zêde qelaş î

Bi dilek şewat her wekî bizot

Yê bajarî ji yê gundî ra got:

Bi salan bû ew mala min meh, meh

Ji te ra dibû sitar û wargeh

Heta biêşa li te ûr û zik

Te dixwar goştê berxikên nazik

Her sal min dida te destê xêrê

Temam pêdivî di gel zimhêrê

Berya bibînim evê ‘ecêbê

Bo te dikirî ji evê cêbê

Min qencî kirin ew jî bêjimar

Ka tişek ma di gel te nekir par?

Bi mirov ra hin ‘ar hebe heger

Divê ji şerman nizim bike ser

Yê gundî jî ser li mêrik hejand

Bi dengek bilind li wî vegerend

Got: Ez ne te û ne jî cihê te

Nas nakim heyran çima fihêt e?

Ji ber vî hişê min ê tevlihev

Nayête di bîr min çi xwar bi şev

Firtonek çêbû di şeva pêncan

Baranê lê kir şerpeze bûn can

Ji ber vê rewşa hew zehmet û zor

Mêrik bişid li derî da mecbor

Zarokek derî vekir bi nazî

Got: Kerem bike tu çi dixwazî

Mêrik jî bi hirs gotê: Birazî

Ka li bavê xwe bike tu gazî

Piştî çi qeder lave û hêvî

Pêşket hat dostê ji dostan kûvî

Bi sîmanek tirş got: Evê şevê

Gelo te xêr e ji min çi divê?

Yê bajarî jî bersiv da gotê:

Va pênc roj e min bi vê malbatê

Dît eziyetê pênceh salên tam

Hem jî rezîl bûm di nav gel û ‘am

Ez ne kesekî wek te nankor im

Dîsa heqê xwe li te diborim

Tenê ez dikim ji te ricayê

Di vê baranê me hedar nayê

Hema bidî me quncekê xanî

Dê xêrek mezin bikî, dizanî?

Malxwê malê jî bereqeke teng

Da nîşa dostê biqedr û çeleng

Û gotê : Ew cih yê baxçevan e

Bi şev tîra wî li ber kevan e

Ca ku bikuje gurên dirinde

Ta dibe sibe li berxwe dide

Eger ku tu jî îşev bikarî

Wekî baxçevan bikî vî karî

Ji bona manê ez didim destûr

Naxwe ji ber vî derî herin dûr

Mêrikê bêçar di vê şeva sar

Bi dilekî kul qebûl kir ew kar

Li wê bereqa tengik û xalî

Piştî di gel hev bicih bûn malî

Li der û dorê bi kevan û tîr

Wê şevê gera mêrikê feqîr

Di navekê ra wî bi xemgînî

Got: Ya Rebbê min tu jî dibînî

Ez nakim gilî ji bo min heq e

Heta bi qesem kêm e feleqe

Ji ber ku dost be kesekî lixîz

Ma jê dest dide karekî temîz?

Hem ev digot hem diavêtin tor

Hem jî ji zoran vediçirand por

Maliyên wî jî ji kêç û mêşan

Xwedê dizane ka çi dikêşan

Bajariyê ku niha nobedar

Dît reşahiyek jor da hate xwar

Wî jî tîra xwe da li ber kevan

Milê xwe paş ve bir lê girt nîşan

Çawa ku berda ew reşahî ket

Dengek nediyar hingav jê derket

Ev heywanek bû lê ka her çi be

Ew ê kifş bibit dema bû sibe

Em we dibên lê ji nav cihên germ

Deng seh kir dostê durû û bêşerm

Axînek kêşand ta ji binê ling

Bazda çû li yê bajarî girt sing

Got: Hey bê wijdan tu kor an dîn î

Cehşa kerê min çawa nabînî?

Ewî çiqas got min zen kir gur e

Yê gundî gotê “Nexêr ev virr e”

Mîna tu sirkê cuda kî ji av

Min dengê cehşa xwe nas kir hingav

Heta dengê wê ji nav sed keran

Min qenc nas dikir bizane heyran

Di vê da nîn e qet guman û şik

Bi keyfî te tîr berdaye cehşik

Yê bajarî ji hirsan xwe girt hew

Avêtê pêsîr girt vehejand ew

Gotê: Ey qeşmer! Ne bi tinazî

Ez tê giha me ka çi beraz î

Di nîvê şevê dengê cehşa reş

Nas dikî hem jî bi zelal û xweş

Lê naverojê dostê daimî

Çima nas nakî malnehedimî?

 

Riataza

Derheqa nivîskar da

RIATAZA

Malpera nûçeyan derheqa kurdan û Kurdistanê da; Ji bo malûmatîyên zêde berê xwe bidine vê navnîşanê: [email protected]

Qeydên dişibine hev