Li ba Ahmedê Xanî peywendiyên jin û mêran, evîn û erotîzm – 4

Li ba Ahmedê Xanî peywendiyên jin û mêran, evîn û erotîzm – 4

Me ev nivîsa delal ji Bloga birêz Mûrad Ciwan (https://muradciwan.com/)

wergirtîye û em bi destûra wî wê dikin çend beşan û çend rojan dû hev çap dikin.

Fermo, îro beşa wê a çaran, ango a dawî, bixwînin,

ku ji berdewama Jêrenotên tekstê pêk hatine.

Mûrad Ciwan

7Şehrî, ji muzekker û muennes
fîlcumle muzeyyen û mulebbes

teşbîhê bi behrê pitewmewwuc
cunbuş dikirin, xerez teferruc

8Her bengî û serxweşê di Bohtab
têk hatine çerx û baz û lotan

Bêrîte, sema û saz û govend
şîrîn û şekerleb û şekerxend

ezra û ruwwal û bikr û murdan
hor û melek û perî û wîldan

gulpîrehen û semenqebayan
şekerdehennan û qendexayan

zêrînkemeran û keckulahan
tal’et qemran û xetsiyahan

sîmînbeden û semen’îzaran
sêvînzeqen û memikhinaran

ev muyamiyan û maregêsû
ev çarîdesale, çareebrû

murdan û murahiq û mucerred
lawê wekû xet wekî zumerred

xweçdeng-i hinek, hinek di xweşreng
hin cergebazî û hin dîger leng

bîlcumle li rexmê vê ecûzê
yanî li xîlafî piştekûzê

kêjê di sivik, kurê di lawîn
manendê Benat û mîslê Perwîn

hin daîrebend û hin dewwar
hin sîlsîlebend û hin di seyyar

Encumsiffet, encumen, firûzan
heft şev di temam û heft rûzan

bezma Sitîyê û cemê Tacdîn
gêrran bi vî rengî zîb û tezyîn

9Hindî ku di şehrî ademî bûn
têkda di lîbasê matemî bûn

Hindî ku hebûn di şehrî meşhûr
xatûn û muxaderat û mestûr

gêsûvekirî, bi tayê terpoş
ser ta bi qedem hemî siyehpoş

bême’cer û burqe’ û serendaz
reşgirtî ji bo Memê bi dilxwaz

Neyyhe û mîhreban û Dayîn
goyende bi nale, şubhê goyîn

10Fecrê ku numaye wan elamet
rabû di wî şehrî da qiyamet

Mêran vekirin uqqab û bazî
Şêran dibirin piling û tazî

Derrende û adem û behaîm
ferdek qe nema di şehrî qîm

deam û ded û ademî û heywan
tifl û sebî, aşvan û rezvan

elqisse, qebîleya rîcalan
fîlcumle kesek nema di malan

Bû heşregehek li seydegahan
Şefqet nekirin li bêgunahan

11Xizan û geda we bûne mun’em
muflis bûye zenperest û mulxem

12Bozarslan, M. Emîn; ´Roja ku di tarîtiyê de hilat; Ahmedê Xanî”, Mem û Zîn, Ahmedê Xanî, Wergêrê tîpên Latînî û Kurdiya xwerû: M. Emîn Bozarslan Uppsala, 1995.

13Ger şêx in û ger mela û mîr in
derwêş û xenî û ger feqîr in

kes nîne ne talibê cemalê
kes nîne ne raxibê wîsalê

Hin raxibê husnê layezal in
Hin talibê qalibê betal in

Lêkîn hemîyan yek e yeqîn dost
ferqa ku heye ji mexzê ta post

14Işq ayîneyê Xwedanuma ye
Xurşîd-i sifet xwedanziya ye

Xafil mebe, ji işqê fîlheqîqe
ey rehrewê eqrebuterîqe

xweş cewher e, cinsê kîmîya ye
Qedrê wê bizan, giranbuha ye.

Teb’ê wekû sifr û bêcela ne
qelbê we ku qelp û ya qela ne

ew cewher e wan diket mutella
ew seyqel e wan diket mucella

Herçî ku kesek biket îrade
ya işq murîd e ya mirad e

Ayîneyê eks ê bêmîsal e
gencîneê sirr ê bêzewal e

Kes nîne ji işqê bêeser bit
mumkin ku ji zewqê bê xeber bit

Her kes bi qiyasê hîmmeta xwe
dê serf biket îradeta xwe

Lê ekserê a’miyan nezan in
ya zahid û sofî û feqîh in

ew cahil û ummî û sefîl in
bêmurşîd û rehber û delîl in

Naçar dibin li işqê bayi’
neqdê xwe didin bi husnê zayi’

Hin serf dikin bi eyşê dunya
hin pê dikirin serayê uqba

Ew her du celeb dibin zîyankar
mehrîm dibin ji zewqê dîdar

15Şeklê ku we dîtî, bêmeal e
Meyla we bi qismê jin muhal e

Meyla beşerî beşer divêtin
Emma we keçan puser divêtin

16Ew kûhê weqar û behrê mewzûn
& SHY;şqê kiribû xefîf û mecnûn

Yanî ku Memê merîzê bedhal
Zaafê kiribû ziyade pamal

Roja ku ji şehrî qel bi derket
Sewdaya xeyala Zîn bi serket

Bimarî bi derdê işqê sekran
Bê nezce merez gihîşte buhran

Bû qelqeleyek di qelbê xemgîn
Esla nedibû di xanî teskîn

Naçarî ji xanî ew bi derket
Ew daîye xizir bû bi ber ket

Ew Xizir çi bû teşşewuqa dil
Ew şewq çi bû teeşuqa dil

Qelbê wî digel wî buye baxî
Kêşan û kêşan gîhande baxî

17Zava bi edeb ku çû ji der dan
Şem’a ku li pişt hîcab û perdan

Rabû ku ji pêş ve çû xeraman
Kêşa li zemîn bi naz daman

Zilfêd xwe kirine paye endaz
Destêd xwe kirine ferqê perdaz

Dêma ku bi nûr Beytu’l Eqsa
Qendîlê felek bi wê teîsa

Mexmûrê x’ebûq derdê hîcran
Miştaqê sebûh weslê canan

Ji ewwel ve li adetê mibahî
Destê xwe dirêj kire surahî

Noşî ji surahiya şekerleb
Noşîn qedehek ji mey lebaleb

Mexmûrî ku defi’ kir meya nab
Bihn kir gul û sunbulêd têrab

Geh nêrgiz û lale gahî sorgul
Reyhan û binefş e gahî sunbul

Têk têkvedidan û têk dibestin
Hin bûse didan û hin digestin

Ew çende bi yek ve radimûsan
Newbet nedidane hev li bûsan

Elmas û guher cebîn û dindan
Tebdîl bûyin ni la’l û mercan

Deryayê mehebetê we kir coş
Dest gerden û leb bi leb hem ax’ûş

Medhoş bûyin bi wê mudamê
Bêheş we ketin ji ser qiyamê
Qadir nedibûn biken quûdê
Gêr bûn bi yek ve bo sicûdê

Tekrar ji secdeyê ku rabûn
Ew çend bi yek ve herdu şa bûn

Şekir ji lebêd yek revandin
Sorgul ji rûxêd yek civandin

Terkîb kirin ji bo xwe qulqend
Tezwîc ku bûn bi yek ve dilbend

Sê roj û şevan bi dil peyapey
Wan teşneleban vexwarin ew mey

Mustesqiyêd şerbeta meya nab
Axir ku nebûn bi şurbê sêrab

Keyfiyeta neşeya şerabê
Kêşane kemal istirabê

Safî ziqen û beden şefafê
Kir meyl û mihbeta zîfafê

Sermest bi dest têk heristin
Bû kelte û gelc û daheristin

Dem lêk piçiyan û dem cuda bûn
Geh têkhejiyan û geh diba bûn

Dem ew dudu bûn û gah yekbûn
Geh cot û bi yek ve gah tek bûn

Tîra ku ji acê berhedef bû
Amac bi sefweta sedef bû

Amac ku bû mehelê peykan
Durdane bedel kirin bimercan

Nebl hateve nesil ma di wê da
Nesla xwe ji can û dil bi wê da

18Ew çende kelam pêk ve gotin
Ewçende ji pêşe yekve sotin

Ew çende şekir bi yek ve rêtin
Ew çende lebêd yek mêtin

Ew çende qedeh bi yek ve xwarin
Ew çende qeza ji nû bijarin

Çeşm û leb ûsîne, gerden û doş
Ruxsar û xiqen û binagoş

Yek yêkê bi dil ji yek dixwestin
Hin bûse didan û hin digestin

Ew teşnelebêd ji weslê yek têhn
Gerden dikirin li êk û dû bêhn

…………..
Geh geş dibû agirê evînê
Perwa nedima ji boyî Zînê

Herdu di wî halî da eyanî
Bê perdesera û bê nuwanî

………………
Herdem dikirin qeza û sunnet
Ferza ku bûse ne çi minnet

Her çendî ref’i bûn tekellif
Lêkin evişandibûn teserrif

Ew gerçî hebûn ji hev bi hêvî
Emma nediçûn qe wî nişîvî

hubba di dilan ji heddê der bû
Serheddê zerafetan kemer bû

(dawî)

Riataza

Derheqa nivîskar da

RIATAZA

Malpera nûçeyan derheqa kurdan û Kurdistanê da; Ji bo malûmatîyên zêde berê xwe bidine vê navnîşanê: [email protected]

Qeydên dişibine hev