RASTIYA PEYVA “BIRÎNPÊÇ” Û YA “HEMŞÎRE”YÊ

RASTIYA PEYVA “BIRÎNPÊÇ” Û YA “HEMŞÎRE”YÊ

Zeynelabidîn Zinar, nivîskar/lêkoler

Bi rastî hin caran meriv li hin kesên ku bi kurdî dinivîsin şaş dimîne.

Îro ez li peyveke balkêş rast hatim.

Camêrekî peyva “birînpêç”ê di şûna ya “hemşîre”yê de bi kar aniye.

Piraniya Kurdên Bakûr bi taybetî yên ku ji aliyê sîstema Kemalîzmê ve hatine heşifandin, peyvên kurdî yên ku di nava zimanê tirkî de ne nabînin û wisa dizanin ku hemû peyvên wî zimanê yên xwemalî ne. Halbûkî Saziya zimanê tirkî bi hezaran peyvên ji zimanê Kurdî ji hemû zaravayên kurdî wergirtine û herwekî malê tirkî bin bi kar tînin. Kurdên heşifmend jî wisa bawer kirine.

Karê “birînpêç”iyê kesê ku tîpnenas be jî dikare bike, lê belê nikare li ber destên bizîşkan kar bike.

Peyva “hemşîre”yê xalis-muxlis kurdiyeke petî ye, ji HEM û ŞÎRê afiriye.

Binerin peyva DAYÎya “tirkî”yê jî, peyveke orîjînal a kurdî ye. Lê Kurdan ew “diyarî” dane zimanê tirkî û li şûna wê, peyva XALa erebî bi kar anîne.

Zimanê Kurdî pir dewlemend e. Eger peyvên hemû zarava û devokan bêtin komkirin, belkî ferhengeke 600 hezar peyvî jî derkeve hole.

Herweha piraniya peyvên kurdî nav in.

Ji ber hindê pêdiviya ku em ji bo peyva HEMŞÎREyê bêjin BIRÎNPÊÇ tune.

Her şad û bextewer bin…

Riataza

Derheqa nivîskar da

Zeynelabidin Zinar

Bav û kalên wî tev mela bûne û ders dane şagirdan. Ew bi xwe jî berhemê Medreseya Kurdî ye. Wî 11 sal Medrese, 3,5 sal Imam-Xetîm, çar sal lîse xwendiyte. Rêvebirê malpera www.pencinar.se e. Bi dehan pirtûkên folklorî çap kirine.

Qeydên dişibine hev