Milet û Kompîtor

Milet û Kompîtor

Serdar Roşan

Tarîxa miletan û mefhûma milet kevin e. Bi qasî danîna dewletê kevin e. Misira dema fîrewnan milî bû. Çînê berî duhezar û hinde salan jî milî bû.

Li Ewropayê danîna dewletê li gorî Çîn û Misirê ne zêde kevin e, kêm-zêde hezar sal e, heke mirov peravên Behra Sipî nehesibîne.

Herçî dewletên milî yên kurdî ne, tarîxa wan teqabulê berî mîladê dike. Dewleta Medan nimûneyeke baş e ji bo vê yekê. Xuxûsiyeteke gelek baş û balkêş di strûktura danîn û gerîna wê dewletê de hebû ku mirov dikare wê weke demokrasiyê bi nav bike. Beşdarbûna aliyên civakî, eşîret û peyderpey arîstokrasî, li rex şahê dewletê di struktûra hukum de xwedî gotin bûn.

Çawa ku em ji kompîtora îptîdaî (li gorî yên îro) ya berî heftê salî û ya îroyî re her dibêjin kompîtor, herwisa dewlet bi xwe ji destpêkê de ji etnîsîte û çanda wê ne bêpar bû û milî bûn. Bi kêmasî di şiûra civakê de wisa bû.

Loma teorî û fikira modernîstên ewropî ya derheqê milet û dewletên milî de hew li nêv hewşa ewropiyan xwedî gotin û realîte ye.

Çiyê dewleta milî ya modernîstan ji Misir û Çîna berê mîladê zêdetir e, ji bilî formata nuh an jî kemilîna struktûra dewletê?

Ma mirov kare kompîtorên niha û yên berê muqayese bike û bêje eynî ne?

Lê nav û karê kompîtoran her eynî ye, herçiqas kapasîte û hêza wan ya hesabê ji hev pir cuda be jî.

Pêwendiyên civak an jî em bêjin însanan li gorî ziman, çand û merivatiya wan şikil digirt û şiûreke hevbeş, ruhîyeteke hevbeş, çarçoveya wan ya kolektîf nîşan dikir.

Ango însan bi çandiniyê re di dema neolotîk de bûn xwedî hizreke etnîkî an jî ferqîyeta em û yên din çêbû. Dewletên hatin avakirin ji wan pêwendiyên behskirî ne azade bûn, bi peyveke din damareke xurt ya ji têkiliyên çandî pêkhatî timî hebû û rengê xwe dida hebûna aletê serweriyê, ango dewletê.

Kompîtora kevin an nuh, her kompîtor e!

Miletên kevin an nuh, her milet in!

Riataza

Derheqa nivîskar da

RIATAZA

Malpera nûçeyan derheqa kurdan û Kurdistanê da; Ji bo malûmatîyên zêde berê xwe bidine vê navnîşanê: [email protected]

Qeydên dişibine hev