10 DEQÊN ZÊRÎN JI KEDKARÊN ZIMANÊ KURDÎ RE

10 DEQÊN ZÊRÎN JI KEDKARÊN ZIMANÊ KURDÎ RE

Husên Duzen

 

Ev du rojin her çavên min bi „Roja zimanê kurdî“ yan jî “Roja Cejna Zimanê Kurdî” dikevin. Wer xuya ye ev çend sal in roja salvegera derketina kovara Hawarê, 15 Gulanê wek roja zimanê kurdî tê bibîranîn. Hinek jî dibêjin ev roj wek „Roja Cejna Zimanê Kurdî“ tê pîrozkirin.

Ji ber ku vê êvarê pêjan tu şevên pîrozkirina vê rojê nehat, ez vegeriyam ser computera xwe û min ji xwe pirsî bê mirov dikare derbarê vê roja pîroz çi bibêje? Serê min got hema bi çend peyvan bahsa mezinahiya Celadet Bedirxan û giringiya Hawarê bike, dilê min got dev jê berde. Min got çima? Got ma tu nabînî nivîsên bi vî sernavî di medya civakî de li bin guhê hev dikevin.

Hîngê rewşa zimanê kurdî hat ber çavên min û çend xal jî pê re ku ez dixwazim li vir bi we birêzan re parvekim. Tika ye li min negrin ku ez sernavê van deqên li jêr di ava zêr da bikim û navê wan bikim:

10 DEQÊN ZÊRÎN JI KEDKARÊN ZIMANÊ KURDÎ RE

 

1) Hûn wek kurd dikarin navê „Zimanê Dayikê“ li kurdiyê bikin, lê bi wî zimanê ku hûn ji diya xwe fêr bûne nemînin; li gor demê û kemala zanîna xwe kurdiya hûn pê dinivîsin xurttir, xweşiktir bikin.

2) Ger hûn di dezgehên kurdan de kar dikin an jî berpirsyareke/î dezgeheke wisa ne, tu carî xelatên pelikî nedin kedkarên kurdiyê. Ger we xelat da, bila nirxekî diravî yê wê xelatê hebe; wekî din henekpêkirin e.

3) Ger we biryar da ku hûn bi kurdiyê binivîsin, bi vê kirina xwe serbilind bin. Tu carî çewtiya ku hûn bibêjin “Ger min ne bi kurdî, lê bi zimanekî din binivîsanda, ezê niha meztir bama“ nekin. Ger hûn li civatekê vê gotinê bibêjin, giraniya karê we namîne.

4) Ger te xwest bi şev û roj berhemên kurdî wergerîne ser zimanên din, lê bila tim hejmara wergerên te yên ji zimanên din wergerandine ser kurdiyê bêtir be.

5) Ne nivîskarî ne jî werger ji lezgîniyê hez dike. Demeke pir bide nivîsandin û wergerê; ji bo encam mastê kîs be ne deşo.

6) Kê ji te re got bila zimanê te yî nivîsê mîna yê dengbêjên welêt be, ji wan dûr bikeve.

7) Kê ji te re got bila zimanê te ne tenê herikbar, lê bila hêsan be, ji wan jî bi dûr keve. Herikbarî, bedewî û esaleta zimên tiştek e, hêsaniya zimên tiştekî din e.

8) Ger tu zîrek bî bila hevokên te dirêj bin, lê wan bi bêhna fireh binivîse û berî tu biweşîne bi dengê bilind wan bixwîne, ger tu di xwendina bi deng de lukumî wan hevekan bidirîne û bavêje.

9) Li civakan quretiya zanîna xwe ya kurdiyê neke. Berî tu bahsa xwe bikî çavê xwe li derdorê bigerîne bê çend kesan berî bi çend salan bi vî karê ku tu pê mijûl î mijûl in.

10) Ger tu dixwazî kurdiya nivîskî bipêşkeve, kêm biçe programên radyo û televizyonan; zimanê nivîskî bi riya nivîsê dikemile.

 

Riataza

Derheqa nivîskar da

Husên DuZen

Wek bijişk di beşa norolojî de kar dike. Di ber re jî wergerên wêjeyî dike. Berî fakulteya bizîşkîyê bixwîne, fakulteya aborî jî qedandibû.

Qeydên dişibine hev