Pirsa we û bersîva me – 136

Pirsa we û bersîva me – 136

Xwendevanên delal, wek hûn dibînin malpera me beşa xwe a bi sernavê ”Pirsa we û bersîva me” bi serketî bi rê va dibe. Rêvebira wê beşê nivîskara malpera me Nura Şane ye. Hemû pirsên ku redaksyonê ra têne şandin, em ji Nura delal ra dişînin û ew an bi xwe, an jî bi alîkarîya redaksyona malpera me bersîva pirsên we bide.

Emê çend heftêyan cûrê pirskirin û bersîvdanê biguhêrin. Ne ku wê xwendevan pirsan bikin û emê bersîvan bide, lê Nura Şane wê pirsan li zimanhezekî me Qasimê Xelîlî bike, hemû jî pirsên derbarê zimanê kurdî da. Bo pêkanîna vî karê pîroz di navbera malpera me û Qasimê Xelîlî da lihevkirinek heye.

 

Pirsa Nura Şane û bersîva Qasimê Xelîlî

 

Pirs:Gelo hûn dikarin behsa wê yekê bikin ka DI KURDÎ DE DEMA FERIH Û PERFECT TENSE hene an na?

 

Bersîv: Hema bibêje bi dîtineke giştî “dema ferih” û “perfect tense”a ingilîzî di kurdî de nîn in. Lê hene!

 

Di pirtûkên rêzimanê de zimanzanên me vê mijara dema ferih weha rave dikin:

 

Di kurdî de dema fereh nîn e. Dema niha heye. Dema niha bi maneya dema ferih jî tê bikaranîn.

Weke:

Ez dizanim. Hem wateya “Ben biliyorum.”a tirkî jî dide û hem jî maneya “Ben bilirim.”a tirkî dide.

 

Heta bi vir tişta ew dibêjin rast e, neku çewt e; lê kêm e.

Ew jî ev e:

Formeke dema niha di kurdî de ji forma jorîn cudatir jî heye û bes maneya dema niha ya têdeyî dide. Ango dema niha ya “berbiçav”. Û ev form hem maneya dema ferih jî nade û hem jî bi vê formê bi demên borî re wateya perfect tensea ingilîzî jî tê bidestxistin.

 

Form ev e:

 

1- Ji bo hevokên navdêrîn/lêkera bûnê:

Kirde + dê/ê/yê/wê + navdêrek+ lêkera bûnê.

 

Ez ê li mal im. (Dema axaftinê û limalbûnê heman dem e.)

 

2- Ji bo hevokên lêkerîn:

Kirde + dê/ê/yê/wê + qertafa pêşgir DI + lêkera + paşgira cihnavên kesane.

 

Ez ê dibînim. (Dema axaftinê û dîtinê heman dem e.)

Li vir maneya dema ferih nîn e. Maneya dema niha ya têdeyî heye.

 

Li gorî vê yekê em dikarin bibêjin ev forma li xwarê ji bo dema ferih û niha her duyan e:

Kirde + qertafa pêşgir DI + lêkera + paşgira cihnavên kesane.

 

Ez dibînim.

 

Lê ev forma li jorîn bes li gorî dema niha ye:

Kirde + dê/ê/yê/wê + qertafa pêşgir DI + lêkera + paşgira cihnavên kesane.

 

Ez ê dibînim.

 

Wekî din bi alîkariya vê formê dema Perfect Tensea ingilîzî jî di kurdî de tê sazkirin. Ew jî bi vî awayî:

 

Kirde + dê/ê/yê/wê + lêkereke di demeke borî de kêşandî.

 

Weke:

Te yê dev ji vî karî berdaye. 

 

Dema bi mixatebî re tê axaftin ango bi yê dev ji kar berdayî, hê ji nû wê kêlîkê dev jê berdaye. Lê em bibêjin:

Te dev ji vî karî berdaye.

Wateyeke cuda dê bide. Ango bandora devjêberdanê ne nû ye, ji zûde dev jê hatiye berdan.

 

Du mînak ji dîwana Seyd Eliyê Findikî:

 

Meded Seyda ez ê dîn im

Ji hicra te cegerxwîn im

Ji min dûrî te nabînim

Meded Seyda meded Seyda

 

Firaqa te ez ê kuştim

We bêruh ez li cih hiştim

Ji zewq û lezzetê şiştim

Meded Seyda meded Seyda

 

Riataza

Derheqa nivîskar da

Nura Şane

Nura Şane 2 zanîngeh temam kirine, yek a Zanyarîya Tundurustîyê, a din jî a Dadmendîyê, niha di nexweşxaneyeke biyanî da li Stembolê kar dike. Nivîsên wê bi taybetmendîyên naveroka xwe, bi zimanê kurmancî yê dewlemend va wê ji hemû nivîskarên kurd, xwesma nivîskarên jin, cuda dike û gelek kes dixwezin çav bidine wê.

Qeydên dişibine hev