Li Sûriyeyê desthilatdariya herêman tên guhertin…

Li Sûriyeyê desthilatdariya herêman tên guhertin…

Îbrahîm GUÇLU, sîyasetmedar

 

Li Sûriyeyê di van rojên dawî de, bi taybetî jî piştî operasyona dewleta Tirk li Rojavayê Kurdistanê, guherttinên bi lezî pêk hatin. Cî û mîsyona rêxistinan û dewletan hatin guhertin.

 

Li aliyekî beşek dewletan gelek tişt qezenç kir, Emerîka û hevalbendên wê wenda kir.

 

Guhertina mezin ew bû ku PKK/PYDê her çiqas ji aliyê Emerîkayê de çekdar û perwerdeyi ya leşkerî bibû jî, li hemberî êrîşa dewleta tirk nikarî zêde li ber xwe bide. Loma jî navendên bajarên Serê Kaniyê û Grê Spî di 3-4 rojan da ket bin kontrola dewleta Tirk.

Mûkawemeta PKK/PYDê li her du bajaran, ji Efrînê qelstir bû. Vê yekê him ji bona kurdan kurdan û him jî ji bona dinyayê bû sukûtî xayal. 

Emerîkayê û Yekîtiya Ewrûpayê û hemû dinyayê serketina Dewleta Tirk ewqas zû nedipa. Loma jî piştî ku Dewleta Tirk zû bi serket, jêbera wan xirab bû; Emerîkayê û tîfaqkarên wê siyaset û stratejiya xwe li hemberî Dewleta Tirk ber bi guhertinê birin.

 

Wek tê zanîn û dinyayê jî jê re şahîdî kir, ku  piştî  Dewleta Tirk dest bi operasyona leşkerî ya dagirkerî kir û li herdu bajaran serkeftî bû,  Emerîkayê biryar da ku leşkerên xwe ji Sûrîyeyê û bi taybetî jî, ji Kurdistanê bikşîne; çekdarên xwe û şervanên şerê xwe yê wekaletê PKK/PYDê, bi tenê bihêle û piştgirî neke.

 

Dema ku Emerîkayê biryar da ku leşkerên xwe ji Sûrîyeyê bikşîne, rastî jî  guhertinên bi leztir çêbûn. 

Şerê hêz û dewletan li ser axa Sûrîyeyê qerektereke nû qezenç kir. 

Denklem hatin guhertin. 

Qaxiz ji nûve li hev ketin. 

Tîfaqên nû pêk hatin û yên nû jî dê pêk bên. 

Ji bona belavbûna tîfaqên heyî şertên nû qewimîn. 

Hêz û dewlet, desthilatdariya herêman wenda dikin û qezenç dikin.

 

Grê Spî û Serê Kaniyê diyar e kuı ji desthilatdariya PKK/PYDê derket, ket bin desthilatdariya Dewleta Tirk.

 

Dewleta Tirk, demek berê jî li Cerablûsê û El-Babeyê dawiya desthilatdariya PKK/PYDê û DAEŞê anî û bû desthilatdar.

 

Dewleta Tirk dîsa demek berê, dawiya desthilatdariya PKK/PYDê li Çiyayê Kurd (Efrînê) anî bû. Li wir bibû desthilatdar.

 

Wusa xuya dike ku PKK/PYDê Kobanî dê teslîmî Rejîma Baasê, Rûsyayê û Îranê bike.

 

PKK/PYDê amade ye ku  Reqqayê jî teslîmî Rejîma Baasê bike.

 

Emerîkayê her çiqas berê soz dabû ku Menbîcê teslîmî Dewleta Tirk bike jî, piştî operasyona dagirker a Dewleta Tirk, dewleta Tirk siza kir. Menbîç neda Dewleta Tirk. Emerîkayê û PKK/PYD, Menbîç teslîmî Rejîma Baasê û Rûsyayê kirin.

 

Li Hasekiyê û Qamişliyê Rejîma Sûriyeyê bi PKK/PYD bi hev re desthilatdar bûn. Diyar e ku piştî operasyona Dewleta Tirk, Rejîma Baasê desthilatdariya xwe ya berê dê li Hasekiyê û li Qamişliyê ava bike û bibe hakîmê bajar û bajerokan.

Di encamê de diyar e ku Dewlet û Rejîma Sûriyeyê piştî ewqas xirabiyan li ser piya ye. Xurttir e û bi qezençtir e.

 

*****

Emerîkayê piştî ku dît ku PKK/PYDyî dê bi temamî li Grê Spî û Serê Kaniyê îmha bibin, Hikûmeta Emerîkayê  bi lezû bez hatin Tirkiyeyê, bi Tirkiyeyê re peymanek çêkirin.

Peymana di navbeyna Dewleta Tirk û Emerîkayê de  di 17.10.2019an de çê bû.

 

Dewleta Tirk encama vê peymanê:

 

1-Zora Emerîkayê bir,

2-Biloqaşa Êmerîkayê û navneteweyî ya li dijî xwe şikand,

3-Di siyaseta xwe ya Herêma ewlewî de biserket. Emerîkayê Herêma Ewlewî ya Dewleta Tirk qebûl kir. Dewleta Tirk kontrola Herêma Ewlewî xist bin destê xwe.

4-PKK/PYDê perîşan bû,

 

Bi vê peymanê firotina PKK/PYDê ji aliyê Emerîkayê ve deşîfre bû. Kurd carek din bi xiyaneta Emerîkayê ve rû be rû bûn. Di vê xiyanetê de şerîkatiya PKK/PYDê gelek vekirî û hêsanî hate dîtin.

 

Mîsyona PKK/PYDÊ ya ku eleqa wê bi Kurd û Kurdistanê tune ye, bi her awayî  deşîfre bû. Derket holê ku PKK/PYDê ji bona neteweya kurd ne, ji bona xwe herêmên desthilatdar ava kiriye.

 

Peymanê gelek aşkere derxist holê ku PKK/PYDê xizmetî dewletên kolonyalîst dike. PKK/PYDê rastî jî ji Emerîkayê re ne tîfaqkar e, leşker e.

 

Berîya vê peymana Dewleta Tirk Emerîkayê îlan kir ku jî PKK/PYDê dê bikeve bin xizmeta Dewleta Sûrîyeyê û Rûsyayê û Îranê.

 

Peymanê derxist holê ku ji bona kurd bên kûştin û bikevin bin xeterî yê, PKK/PYDê jî xwediyê mîsyonekê ye.

 

*****

Peymana Dewleta Tirk û Emerîkayê pêşiya herikandina xwîna kurdan, kûştina kurdan û ciwanên kurdan girt. Lê bi operasyon û dagirkeriya dewleta Tirk, birîna neteweya  kurd  kurtir bû.

 

*****

Piştî dagirkirina Rojavayê Kurdistanê ji aliyê Dewleta Tirk ve, peymana hat çêkirin. Mîsyona Emerîkayê li Suriyeyê qedand. Derket holê ku Emerıka xwediyê tu stratrejî û projeyê nebûye li Sûriyeyê.

Emerîka tu wext jî nefikiriye ku kurdan biparêzin û ji bona kurdan dewlet ava bikin.

 

*****

Piştî dagirkerî û operasyona Dewleta Tirk, Rûsya, li Suriyeyê, bû xwediyê roleke mezin. Di dereceya duyemîn de Dewleta Tirk xwediyê rolekê ye li Sûriyeyê.

 

******

Sûriye ji guhertinên nû yên neyênî re amade ye. Li Sûriyeyê pêvçûn û şerê nû dê bên holê.

 

Têbinî: Di nivîsa bê de ezê Peymana Dewleta Tirk û Rûsyayê şirove bikim.

 

Riataza

Derheqa nivîskar da

Îbrahîm Guçlu

Sîyasetmedarekî navdar, hiqûqzanekî profesyonal û nivîskarekî bêhempa ye. Ew kurdekî Anadolîya Navîn e, serok û damezirênerê Komela DDKOyê, weşana Rizgarî, partîya HAK-PARê bûye.

Qeydên dişibine hev