Kovara ”Folklorame”

Kovara ”Folklorame”

Mem Med

 

Di kovara ”Folklorame” da (hejmar 4, rûpel 34 û 35an) nivîsek li ser navê ”Ferhengoka Agiriyê” hatiye weşandin.

A yekemîn, li gor erdnîgara mêjiyê Kurdan û kurdî navê ciyê bajarê Agirî (Qerekilîs) jî tê de tê hewandin Bazîd e. Na em li gorî navlêkirina xelkê tevdigerin bêjin ew cuda ye. Ew der cîyekî navê xwe daye gelek şêrgeleyan wek Mela Mehmûd, wek Miradxan welatê Ehmedê Xanî, Şêx Evdilqadir, Biroyê Heskê Têlî…. Ev lîste tê dirêj kirin.

A duyemîn, em vegerin li ser çend bêjeyên nivîsê:

 

TIRXES

Maneya xwe ya eslî heywanê (ga û beran) hatine xesandin an jî di piştî pîrbûnê êdî ji taqetê ketine û nikarin dakevin re ”tirxes” tê gotin.
Gava wek mecaz tê gotin, vê carê di maneya êdî tu kar ji wî nayê tê gotin. Mînak, ”ew nikare here ser nivînan, ew tirxes bûye”, ”Ew nikare cot bike, ew tirxes bûye”.

QUTIVANDIN, QUTV

Çawa di nivîsê de hatiye gotin, ne di maneya tirs , xof û xemê de ye. Rewşa di bin bandora kelecan û xofê de pêk hatiye re tê gotin. Ew kes nikare karê xwe bike, wek diqerime re tê gotin. Mînak; ”Zava ji kelecan û xofê di şeva xelvetê de qutiviye”.

VIRHEWLE

Dev şirîn, dev şekir, dev hewle tê gotin, lê ji bo ew kesên hevtine re ”Vir Delal” tê gotin. Min qet ”vir hewle” ne bihîstiye, lê dîsa jî maneya ”vir delal” dide.

YÊRDELAN

Peyveke tirkî ye, orîjînala wê ”Yerdelen”e. Dibe ku hinekan gotibe jî, nayê maneya ku em bêjin bêjeyek ji ferhengoka herêma Bazîdê ye. Mînak gelek kes nabêjin ”apo, mamo” û dibêjin emûce.

Bilî vana, bi saya serê birêz Firat Keklik navê hîn peyvan min nû bihîst. Wek ”bomedêran”. Spas ji bo keda wî. Mala wî ava.

 

Riataza

Derheqa nivîskar da

RIATAZA

Malpera nûçeyan derheqa kurdan û Kurdistanê da; Ji bo malûmatîyên zêde berê xwe bidine vê navnîşanê: info@riataza.com

Qeydên dişibine hev