WATEYA PEYVA ”XWELÎSER”Ê

WATEYA PEYVA ”XWELÎSER”Ê

Zeynelabidîn Zinar, nivîskar/lêkolîner

 

Ev peyva XWELÎSERê di Çanda Kurdî de cihekî taybet wergirtiye û hema bêje rojane jî tê bikaranîn.

Pêşî divê bêbêjim ku peyva ”xwelîser”ê, ji beşa peyvên dupeyvî ye.

Ji peyva XWELÎ û ya SERê afirîye. Yani xwelî li serê (te) be.

Bêguman di Çanda Kurdî de, gelek peyv hene ku wateya wan a ferhengî cuda ye, lê xelk bi wateyeke din bi kar tîne. Wek mînak:

 

. Agir bi te ketiye…

. Laşê te dixurê…

. Dilê te di tirşikekê de heye…

. Peyayê şevê ye… û hwd.

 

Wateya gotina ”xwelîser”ê, ev e ku tu bi kêrê tiştekî nayêyî, beredayî, kar ji destê te nayê, tu ji heqê xwe dernakevî û hwd.

Ev gotina ”xwelîser”ê, zêdetir jin ji bo mêrê xwe dibêjin.

Dema mêr kêmasî dixe pêdiviyên malê, jina wî jê re dibêje XWELÎSERO…

Xesuya mêr, jê re dibêje XWELÎSERO…

Lê belê mêr vê peyvê ji bo jina xwe nabêje, eger bêje jî, pir hindik caran dibêje.

Hin caran eger bûka malê yeke jihevdeketî be, dema xelk behsa wê bûkê dike, dibêjin ku ew bûk yeke xwelîser e…

Dema bûka malê karekî nelihevhatî bike, xesuya wê jê re bidêje: Xwelîserê…

Dema xortek bi keçeke ne babetê xwe re dizewice, diya wî, xwişka wî û jinên ku destên wan lê dibihure dibêjin:

-Madem te xwelî li serê xwe dikir, qenim bila xweliyeke germ bûya…

 

Bi hêviya ku ciwanên me li ser vê peyvê û yên wisa lêkolîn bikin û wan binivîsin, bikin malê Ferhenga Kurdî.

Her şad û serkeftî bin…

 

Riataza

Derheqa nivîskar da

Zeynelabidin Zinar

Bav û kalên wî tev mela bûne û ders dane şagirdan. Ew bi xwe jî berhemê Medreseya Kurdî ye. Wî 11 sal Medrese, 3,5 sal Imam-Xetîm, çar sal lîse xwendiyte. Rêvebirê malpera www.pencinar.se e. Bi dehan pirtûkên folklorî çap kirine.

Qeydên dişibine hev