Têkiliyeke çawa di navbera Felsefe û Hunerê de heye?

Têkiliyeke çawa di navbera Felsefe û Hunerê de heye?

Ali Gurdilî

 

Ya rast ew e ku kes nizane ka hunerê kengê dest pê kiriye. Hinekan gotiye ku huner, ji sehrê derketiye û hinekan jî, wiha xwestine ku wêneyên li dîwarên şikeftan jî; bila wek hunerê werin dîtin.

 

Lêbelê heger derheqê pêkanîna şekil û awayê tiştekî de, hindek ramanên cihêreng hatibin vegotin; bê guman li wir felsefe jî hebû ye û têkilî wî karî bûye.

 

Felsefe û huner herçiqasî du warên cuda bin jî, derheqê têkilîya di navbera wan de, meriv dikare çend tiştan bibêje:

 

1- Felsefe û huner, du qadên afirander (kreatîf) in û ji herduyan re jî, ramaneke afirander divê. Lê ji ber ku ji hunerê re hunerwerî (meharet) jî divê, ew ji felsefeyê cuda dibe. 

2- Felsefe, çalakîyek rasyonal e. Lê huner, bang li hestên meriv dike û şixulkarîyeke nîgaşî (xeyalî, hêmayî, îmgesel) li pêş e. 

3- Hem felsefe û hem jî huner, ji ber ku du xebatên kirdewar (oznel, subjektîv) in; meriv dikare bibêje ku, ew dişibin hevdu. Lê ji hêla bikaranîna navgînan (alavan) ve, ji hevdu cuda dibin. 

4- Felsefe, hêmanên (prensîbên) aqil û mentîqê bikar tîne û hunermend jî; reng, nîgar (desen), firçe, tuwal, boyax, herî, seramîk û hwd. (nesneyên girgîn, somut) bikar tîne..

 

Riataza

Derheqa nivîskar da

Ali Gurdilî

Ali Gurdilî civaknasekî kurd e. Li Zaningeha Egeyê, beşa civaknasiyê û piştî çend salan zaningehê diqedîne. Nêzîkê 15 sal in hewl dide da ku di hindek warên zanistî û felsefî de bixebite. Heta niha gelek gotarên wî yên zanistî û felsefî di kovar û malperên kurdî de hatine weşandin. Gurdilî xwedî û berpirsiyarê Malper û Kovara Felsefevan e.

Qeydên dişibine hev